Η απάντηση του προέδρου του Συλλόγου «Φίλοι Ατόμων Τρίτης Ηλικίας» στις αντιρρήσεις της Χρύσας Χατζημαρκάκη για την παραχώρηση του Ορφανουδάκειου. Ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για τη στελέχωση, τη χρηματοδότηση και τη βιωσιμότητα της πρότασης να αναλάβει ο Δήμος Ιεράπετρας τη λειτουργία του Γηροκομείου.
Με αφορμή τη συνέντευξη της δημοτικής συμβούλου κ. Χρύσας Χατζημαρκάκη στον Ηχώ 99,8, στην οποία εξήγησε τους λόγους για τους οποίους διαφώνησε με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ιεράπετρας για την παραχώρηση του ανακαινισμένου Ορφανουδάκειου κτιρίου στον Σύλλογό μας, θεωρούμε υποχρέωσή μας να τοποθετηθούμε δημόσια.
Η συζήτηση για το μέλλον του Γηροκομείου δεν είναι μια συνηθισμένη αντιπαράθεση μεταξύ δημοτικών παρατάξεων ούτε ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τη διοίκηση ενός κτιρίου. Αφορά τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, τις οικογένειές τους, τους εργαζομένους και, τελικά, ολόκληρη την κοινωνία της Ιεράπετρας.
Στη συνέντευξη διατυπώθηκαν προβληματισμοί για το κατά πόσο ο Δήμος θα μπορούσε να αναλάβει τη λειτουργία του Γηροκομείου, αλλά και προτάσεις για την εξασφάλιση προσωπικού και τη χρηματοδότηση της μονάδας, μεταξύ άλλων μέσω του αναπτυξιακού οργανισμού «Δαίδαλος».
Οι προβληματισμοί είναι θεμιτοί. Η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων είναι απαραίτητη. Όταν, όμως, συζητάμε για μια δομή που παρέχει καθημερινή φροντίδα σε ευάλωτους ανθρώπους, δεν αρκεί να παρουσιάζουμε μια ιδέα ως λύση. Χρειάζεται να αποδεικνύουμε ότι μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, ότι είναι οικονομικά βιώσιμη και ότι εξασφαλίζει τη συνέχεια της φροντίδας.
1. Δεν ξεκινάμε από το μηδέν
Ο Σύλλογος «Φίλοι Ατόμων Τρίτης Ηλικίας» δεν εμφανίστηκε σήμερα για να διεκδικήσει τη διαχείριση ενός δημοτικού κτιρίου. Για 25 χρόνια αναλάβει διαχειρίζεται το δύσκολο έργο της λειτουργίας του Γηροκομείου Ιεράπετρας.
Η σημερινή διοίκηση παρέλαβε έναν οργανισμό με σημαντικές οικονομικές εκκρεμότητες και σοβαρές προκλήσεις. Καταβάλλουμε συστηματική προσπάθεια για την οικονομική εξυγίανση, την καλύτερη οργάνωση και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι όλα τα προβλήματα έχουν λυθεί ή ότι δεν υπάρχουν δυσκολίες. Ισχυριζόμαστε, όμως, ότι υπάρχει εμπειρία, γνώση των πραγματικών αναγκών και συγκεκριμένη προσπάθεια να διασφαλιστεί η βιώσιμη λειτουργία της μονάδας.
Αυτό είναι ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα που πρέπει να αξιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια.
2. Η δημοτική λειτουργία είναι μια πρόταση. Ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιο;
Η πρόταση να αναλάβει ο Δήμος τη λειτουργία του Γηροκομείου είναι απολύτως θεμιτή ως αντικείμενο συζήτησης. Δεν αρκεί, ωστόσο, να διατυπώνεται ως γενική δυνατότητα. Πρέπει να συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο.
Επομένως, θα ήταν χρήσιμο να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα:
● Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της λειτουργίας και την εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών;
● Με ποιον τρόπο θα στελεχωθεί η μονάδα και πώς θα καλύπτονται όλες οι βάρδιες, σε καθημερινή βάση, τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες;
● Ποιο θα είναι το συνολικό ετήσιο κόστος λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένων των μισθών, των ασφαλιστικών εισφορών, της σίτισης, της ενέργειας, της συντήρησης και των λοιπών αναγκών;
● Από ποιες συγκεκριμένες πηγές θα εξασφαλίζονται τα απαραίτητα έσοδα;
● Ποιος θα έχει την ευθύνη της καθημερινής διοίκησης και της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας;
● Πώς θα διασφαλιστεί ότι η λειτουργία θα συνεχιστεί απρόσκοπτα και σε περίπτωση αλλαγών στη δημοτική διοίκηση ή στον τρόπο στελέχωσης;
Δεν θέτουμε αυτά τα ερωτήματα για να απορρίψουμε εκ των προτέρων μια δημοτική λύση. Τα θέτουμε επειδή κάθε σοβαρή πρόταση οφείλει να μπορεί να απαντήσει σε αυτά.
3. Ο «Δαίδαλος»: μια λύση που χρειάζεται αποδείξεις, όχι υποθέσεις
Στη δημόσια συζήτηση αναφέρθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης του αναπτυξιακού οργανισμού «Δαίδαλος» για την εξασφάλιση προσωπικού.
Πρόκειται για μια πρόταση που χρειάζεται συγκεκριμένη διερεύνηση. Δεν θα ήταν σωστό να χαρακτηριστεί εκ των προτέρων ακατάλληλη ή μη νόμιμη χωρίς να εξεταστούν το ακριβές θεσμικό πλαίσιο, οι όροι συνεργασίας και οι πραγματικές δυνατότητές της.
Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην παροχή διοικητικής ή τεχνικής υποστήριξης σε έναν Δήμο και στην εξασφάλιση κατάλληλα καταρτισμένου προσωπικού για τη λειτουργία μιας μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων.
Πριν θεωρηθεί ότι αυτή η λύση μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του Γηροκομείου, πρέπει να διευκρινιστούν τουλάχιστον τα εξής:
● Εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται νομικά η συγκεκριμένη μορφή συνεργασίας για τη στελέχωση μιας τέτοιας δομής.
● Ποιο θα είναι το συνολικό κόστος, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών, των ασφαλιστικών εισφορών και τυχόν διοικητικών επιβαρύνσεων.
● Ποιος θα έχει την ευθύνη επιλογής, εποπτείας και αξιολόγησης του προσωπικού.
● Πώς θα εξασφαλίζονται οι αναγκαίες ειδικότητες, η κάλυψη όλων των βαρδιών και η τήρηση των απαιτήσεων λειτουργίας.
● Ποια θα είναι η διάρκεια της συνεργασίας και τι θα συμβεί εάν αυτή λήξει ή δεν ανανεωθεί.
Η εξασφάλιση προσωπικού δεν είναι απλώς μια διοικητική διαδικασία. Είναι ο πυρήνας της καθημερινής λειτουργίας του Γηροκομείου και συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής των φιλοξενούμενων.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι απλώς να βρούμε έναν τρόπο να στελεχωθεί το Γηροκομείο σήμερα, αλλά να εξασφαλίσουμε ότι θα μπορεί να λειτουργεί σταθερά και αύριο.
Το παράδειγμα των Μεγάρων δείχνει γιατί αυτή η διάκριση έχει τόσο μεγάλη σημασία.
4. Το παράδειγμα των Μεγάρων: ένα κτίριο δεν αρκεί για να λειτουργήσει ένα Γηροκομείο
Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την ελληνική πραγματικότητα που αξίζει να μας προβληματίσει όλους: η περίπτωση του νέου Γηροκομείου του Δήμου Μεγαρέων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, το Γηροκομείο κατασκευάστηκε με δημόσια χρηματοδότηση, στην οποία περιλαμβάνονταν και ευρωπαϊκοί πόροι, αλλά δεν τέθηκε σε λειτουργία κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Η υπόθεση απασχόλησε το Ελεγκτικό Συνέδριο και, σύμφωνα με τις σχετικές δημοσιογραφικές αναφορές, με την απόφαση 459/2026 ζητήθηκε η επιστροφή ποσού περίπου 2,14 εκατομμυρίων ευρώ.
Στις δυσκολίες που αναφέρθηκαν περιλαμβάνονταν το κόστος λειτουργίας και στελέχωσης σε σχέση με τη δυναμικότητα της μονάδας, καθώς και η αδυναμία εξεύρεσης βιώσιμης λύσης για την έναρξη της λειτουργίας της.
Η περίπτωση αυτή πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαίτερα. Όχι επειδή αποδεικνύει ότι κάθε δημοτική προσπάθεια είναι καταδικασμένη να αποτύχει, αλλά επειδή αναδεικνύει έναν ουσιαστικό κίνδυνο: η επιτυχής κατασκευή ενός κοινωνικού έργου δεν εγγυάται από μόνη της ότι το έργο θα μπορέσει να λειτουργήσει.
Ένα κτίριο μπορεί να ολοκληρωθεί, να εξοπλιστεί και να παραδοθεί. Εάν, όμως, δεν υπάρχει από την αρχή ένα ρεαλιστικό σχέδιο για τη στελέχωση, τη χρηματοδότηση και την καθημερινή λειτουργία του, υπάρχει ο κίνδυνος να παραμείνει αναξιοποίητο και να δημιουργήσει σοβαρές οικονομικές και διοικητικές συνέπειες.
Αυτό ακριβώς πρέπει να αποφύγει η Ιεράπετρα.
Η συζήτηση για το ποιος θα λειτουργεί το Γηροκομείο και με ποιον τρόπο δεν μπορεί να γίνεται ανεξάρτητα από το πραγματικό κόστος. Οι μισθοί, οι ασφαλιστικές εισφορές, η κάλυψη όλων των βαρδιών, η σίτιση, η ενέργεια και οι λοιπές λειτουργικές ανάγκες πρέπει να εντάσσονται σε έναν ολοκληρωμένο και βιώσιμο προϋπολογισμό.
Το ίδιο ισχύει και για την πρόταση αξιοποίησης του «Δαίδαλου». Πριν θεωρηθεί ότι μια συνεργασία με αναπτυξιακό οργανισμό λύνει το πρόβλημα της στελέχωσης, πρέπει να αποδειχθεί ότι είναι νόμιμη, οικονομικά συμφέρουσα και κατάλληλη για τις ιδιαίτερες ανάγκες μιας μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων, με εξασφαλισμένη συνέχεια λειτουργίας.
Η Ιεράπετρα δεν έχει την πολυτέλεια να επενδύσει σε μια λύση που δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη. Το ανακαινισμένο Ορφανουδάκειο πρέπει να αξιοποιηθεί με τρόπο που θα διασφαλίζει όχι μόνο την έναρξη, αλλά και τη μακροχρόνια λειτουργία του Γηροκομείου.
Αυτό οφείλουμε στους ηλικιωμένους μας, στους εργαζομένους και στους δημότες που χρηματοδοτούν με τους φόρους τους τις κοινωνικές υποδομές του τόπου μας.
5. Η οικονομική βιωσιμότητα απαιτεί ρεαλισμό
Ένα Γηροκομείο δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο με καλή θέληση. Χρειάζεται σταθερούς πόρους, σωστή οικονομική διαχείριση και προσεκτικό σχεδιασμό.
Η θέση μας είναι σαφής: η βιωσιμότητα της μονάδας δεν μπορεί να βασίζεται στην προσδοκία ότι κάθε χρόνο θα οργανώνονται ραδιομαραθώνιοι, συναυλίες οικονομικής ενίσχυσης ή άλλες έκτακτες εκδηλώσεις για να καλύπτονται οι βασικές λειτουργικές ανάγκες.
Η κοινωνική προσφορά και η στήριξη των πολιτών είναι πολύτιμες. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν έναν σοβαρό και ισορροπημένο οικονομικό σχεδιασμό.
Η διοίκηση του Συλλόγου εργάζεται για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου μοντέλου λειτουργίας, με έλεγχο των δαπανών, αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και αναζήτηση αξιόπιστων πηγών εσόδων.
Παράλληλα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχουν ηλικιωμένοι που χρειάζονται φροντίδα αλλά δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν πλήρως το κόστος της. Η κοινωνική διάσταση του Γηροκομείου επιβάλλει να αναζητούμε τρόπους στήριξής τους, μέσα από σαφείς κανόνες και συγκεκριμένους οικονομικούς πόρους.
Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται σχέδιο. Για να συνδυάζονται η ανθρώπινη φροντίδα και η κοινωνική ευαισθησία με την οικονομική υπευθυνότητα.
6. Τι σημαίνει η παραχώρηση του Ορφανουδάκειου;
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την παραχώρηση του ανακαινισμένου Ορφανουδάκειου κτιρίου στον Σύλλογό μας, χωρίς μίσθωμα και με κάλυψη συγκεκριμένων λειτουργικών δαπανών, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέτρο υποστήριξης μιας κοινωνικής δομής προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
Η παραχώρηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αξιοποίηση ενός σημαντικού δημοτικού χώρου με σκοπό τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Ταυτόχρονα, συνοδεύεται από ευθύνες: ο Σύλλογος οφείλει να λειτουργεί με διαφάνεια, υπευθυνότητα, αποτελεσματική διοίκηση και λογοδοσία.
Είμαστε έτοιμοι να κρινόμαστε από τα αποτελέσματα της δουλειάς μας, από τη διαχείριση των οικονομικών, από την ποιότητα των υπηρεσιών και από την εμπιστοσύνη που εμπνέουμε στις οικογένειες των φιλοξενούμενων.
Θεωρούμε, επίσης, αυτονόητο ότι ο Δήμος δικαιούται να ασκεί τον προβλεπόμενο έλεγχο και να ζητά ενημέρωση για την αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας και την εκπλήρωση του κοινωνικού σκοπού της παραχώρησης.
Η συνεργασία Δήμου και Συλλόγου δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην καχυποψία. Μπορεί να στηρίζεται σε σαφείς όρους, μετρήσιμους στόχους και αμοιβαία λογοδοσία.
7. Το Γηροκομείο δεν είναι απλώς ένα κτίριο
Η ανακαίνιση του Ορφανουδάκειου αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την Ιεράπετρα. Δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί μόνο ως ένα τεχνικό έργο που ολοκληρώθηκε, αλλά ως η αφετηρία για μια καλύτερη καθημερινότητα των ανθρώπων που θα φιλοξενηθούν εκεί.
Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που θα προσφέρει όχι μόνο στέγη και βασική φροντίδα, αλλά και αξιοπρέπεια, ασφάλεια, κοινωνική επαφή και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Θέλουμε έναν χώρο με κατάλληλες υποδομές, φιλικούς εξωτερικούς χώρους, δραστηριότητες ψυχαγωγίας και νοητικής ενδυνάμωσης, ουσιαστική επικοινωνία με τις οικογένειες και σεβασμό στις ανάγκες κάθε φιλοξενούμενου.
Για να γίνουν όλα αυτά πράξη, όμως, απαιτείται συνεργασία και συνέπεια. Η καθυστέρηση στην αξιοποίηση του κτιρίου δεν είναι απλώς ένα διοικητικό πρόβλημα. Παρατείνει την αβεβαιότητα για τη λειτουργία της δομής και δυσκολεύει τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό της.
Το ζητούμενο είναι να περάσουμε από τις συζητήσεις στην πράξη και να εξασφαλίσουμε τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη τη φροντίδα μας.
8. Η εμπιστοσύνη συνοδεύεται από ευθύνη
Σεβόμαστε το δικαίωμα κάθε δημοτικού συμβούλου να διατυπώνει αντιρρήσεις και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις. Η δημόσια συζήτηση είναι χρήσιμη όταν βασίζεται σε στοιχεία, συγκεκριμένες προτάσεις και κοινό ενδιαφέρον για το αποτέλεσμα.
Από την πλευρά μας, δεν ζητάμε να μας εμπιστευθούν χωρίς έλεγχο. Ζητάμε να αξιολογηθεί η εμπειρία μας, η προσπάθεια που έχει ήδη γίνει, το σχέδιο που προτείνουμε και η δυνατότητά μας να συνεχίσουμε να προσφέρουμε ένα ουσιαστικό κοινωνικό έργο.
Καλούμε όσους υποστηρίζουν διαφορετικές λύσεις να τις παρουσιάσουν με σαφήνεια, με πραγματικά οικονομικά δεδομένα και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Είμαστε πρόθυμοι να συζητήσουμε κάθε πρόταση που μπορεί να εξασφαλίσει καλύτερη φροντίδα για τους ηλικιωμένους και μεγαλύτερη ασφάλεια για το μέλλον της μονάδας.
Η ευθύνη μας είναι απέναντι στους φιλοξενούμενους, στις οικογένειές τους, στους εργαζομένους και στην κοινωνία της Ιεράπετρας. Το ίδιο ισχύει και για όλους όσοι συμμετέχουν στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον του Γηροκομείου.
Βαγγέλης Φραγκιαδάκης
Πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι Ατόμων Τρίτης Ηλικίας»
