Ιώσεις στη ντομάτα, διαχειρίσιμες πιέσεις στο αγγούρι και “καμπανάκι” για αλατότητα και νάτριο – Οδηγίες προς παραγωγούς για υγρασία, αερισμό και καλλιεργητικές πρακτικές
Μια συνολική αποτίμηση της φετινής θερμοκηπιακής σεζόν στην Ιεράπετρα έδωσε ο γεωπόνος και υπεύθυνος της εταιρείαςIQ CROPS Ltd κ. Βαγγέλης Δρίμτζιας, μιλώντας στην εκπομπή «Ιεραπετρίτικη Γη».
Όπως τόνισε, παρά τις δυσκολίες, τις ασθένειες και τις ιδιαιτερότητες στις φυτεύσεις, «η σεζόν εξελίσσεται ικανοποιητικά» σε επίπεδο τιμών, ωστόσο το μεγάλο «αγκάθι» παραμένει το νερό άρδευσης και οι επιπτώσεις του στο έδαφος και στα φυτά.
Μειωμένες ποσότητες – καλές τιμές, αλλά με “αστερίσκους”
Ο κ. Δρίμτζιας σημείωσε ότι σε αρκετά προϊόντα υπάρχει μειωμένη προσφορά/παραγωγή, κάτι που ενισχύει τις τιμές. Η μείωση αυτή, κατά την εκτίμησή του, δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα αλλά σε συνδυασμό:
- ιδιαιτερότητες στον χρόνο φύτευσης (πολύ πρώιμες ή πολύ όψιμες φυτεύσεις),
- συνεχείς νοτιάδες και μειωμένο φως,
- ζητήματα ποιότητας νερού,
- αλλά και πιέσεις από ασθένειες, ειδικά στη ντομάτα.
Αγγούρι: «Καλύτερες τιμές – γνωστές ασθένειες, διαχειρίσιμες»
Για το αγγούρι, ο ίδιος έκανε λόγο για πολύ καλές τιμές και δυνατή πορεία της καλλιέργειας. Από πλευράς φυτοπροστασίας, τα βασικά ζητήματα της εποχής σχετίζονται κυρίως με μυκητολογικές προσβολές, όπως ο περονόσπορος, καθώς οι θερμοκρασίες 12–15°C σε συνδυασμό με υγρασία ευνοούν την ανάπτυξή τους. Ωστόσο, όπως είπε, «οι παραγωγοί έχουν μάθει να τις διαχειρίζονται», με καλλιεργητικές πρακτικές και σωστό έλεγχο του περιβάλλοντος στο θερμοκήπιο.
Ντομάτα και καστανή ρυτίδωση: ανεκτικότητα κ ανθεκτικότητα
Στη ντομάτα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Πέρα από την καστανή ρυτίδωση, υπάρχουν και άλλες ιώσεις, ενώ προβλήματα δημιουργούν και έντομα-φορείς όπως ο αλευρώδης. Ειδική αναφορά έγινε στο κρίσιμο ερώτημα των παραγωγών για τα «ανθεκτικά υβρίδια» απέναντι στην καστανή ρυτίδωση.
Ο κ. Δριμτζίας ξεκαθάρισε ότι:
- η “ανεκτικότητα/ανοχή” δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα εξαφανίζεται, καθώς οι ποικιλίες μπορεί να λειτουργήσουν ως φορέας/πηγή μολύσματος,
- ενώ η “ανθεκτικότητα” αποτελεί διαφορετικό επίπεδο προστασίας και είναι εκεί που «θα δοθεί η πραγματική λύση».
Όπως εκτίμησε, τα επόμενα 1–2 χρόνια η εξέλιξη του γενετικού υλικού θα περιορίσει σημαντικά τη ζημιά, καθώς ήδη εμφανίζονται πιο ελπιδοφόρα εμπορικά υβρίδια με καλύτερα χαρακτηριστικά.
Για τους παραγωγούς που έχασαν καλλιέργειες και σκέφτονται να ξαναμπούν στη ντομάτα, ο κ. Δρίμτζιας υπογράμμισε ότι ο βασικός παράγοντας είναι το αρχικό Ιικό φορτίο που μένει στο θερμοκήπιο (έδαφος, ρίζες, υπολείμματα).
Έδωσε έμφαση σε πρακτικά μέτρα:
- αυστηρή απολύμανση και καθαριότητα,
- έλεγχος εισόδου στο θερμοκήπιο (ποδωνάρια, ρούχα μιας χρήσης για επισκέπτες/τεχνικούς),
- απομάκρυνση υπολειμμάτων και ξερών φύλλων,
- διαχείριση ζιζανίων γύρω και μέσα στο θερμοκήπιο που λειτουργούν ως ξενιστές εντόμων/ιώσεων,
- και όπου είναι εφικτό, εναλλαγή καλλιέργειας.
Το μεγάλο πρόβλημα: νερό άρδευσης και υποβάθμιση εδάφους
Στο πιο «καυτό» θέμα της συζήτησης, το νερό, ο κ. Δριμτζίας στάθηκε όχι μόνο στην υψηλή αγωγιμότητα/αλατότητα, αλλά κυρίως στον δείκτη νατρίου (SAR), τον οποίο χαρακτήρισε ακόμα πιο επικίνδυνο για όσους καλλιεργούν στο έδαφος.
Όπως εξήγησε, το υψηλό νάτριο:
- χαλάει τη δομή του εδάφους,
- «κλείνει» τους πόρους του,
- μειώνει τη στράγγιση και την οξυγόνωση,
- με αποτέλεσμα η ρίζα να δυσκολεύεται να αναπνεύσει και να λειτουργήσει σωστά.
Η αποκατάσταση, όπως είπε, απαιτεί κόπο, χρόνο και χρήμα: οργανική ουσία, κατεργασίες εδάφους και γενικότερα μια επίπονη διαδικασία που αυξάνει το κόστος παραγωγής.
Ως πιο ουσιαστική “άμυνα” αυτή την περίοδο, ανέφερε τη χρήση βρόχινου νερού όπου υπάρχουν δεξαμενές συλλογής, ώστε να γίνεται ένα είδος «ξεπλύματος»/εξισορρόπησης. Από την άλλη, τόνισε ότι «δεν υπάρχουν μαγικά σκευάσματα» που να διορθώνουν πραγματικά το δομικό πρόβλημα που δημιουργεί το νάτριο στο έδαφος.
Υδροπονία: «πέφτουν μύθοι» και φαίνεται η αξία της
Στη συζήτηση μπήκε και η υδροπονία, με τον κ. Δριμτζία να σημειώνει ότι πλέον στην Ιεράπετρα «πέφτουν μύθοι» για το ότι είναι απαγορευτικά δύσκολη ή ασύμφορη. Όπως είπε, ειδικά υπό τις σημερινές συνθήκες νερού, η υδροπονία δείχνει την αξία της και μπορεί να αποτελέσει εργαλείο προσαρμογής, αρκεί να αξιοποιείται σωστά μέσω προγραμμάτων και επενδύσεων.
Συμβουλές για τους παραγωγούς: προσοχή σε υγρασίες, σταγόνες και αερισμό
Κλείνοντας, ο κ. Δρίμτζιας έδωσε πρακτικές οδηγίες για την τρέχουσα περίοδο:
- να αποφεύγονται κλαδέματα όταν υπάρχει έντονη υγρασία/σταγονίδια,
- να διατηρούνται λίγο ανοιχτά τα οροφής τη νύχτα (όπου είναι εφικτό και ασφαλές) ώστε να μειώνονται οι σταγόνες,
- να απομακρύνονται ξερά φύλλα/κλαδιά που λειτουργούν ως εστίες ασθενειών,
- και να ενισχύεται η ολοκληρωμένη διαχείριση (καλλιεργητικά μέτρα, ωφέλιμα έντομα, περιορισμένες και στοχευμένες παρεμβάσεις).
Το συμπέρασμα που βγαίνει από τη συζήτηση : η παραγωγή στην Ιεράπετρα κρατά ακόμα δυναμική, όμως η πίεση από το νερό άρδευσης και η «υγεία» του εδάφους είναι ζητήματα που δεν σηκώνουν άλλη αναβολή.