Κ. Κώτσογλου στον Ηχώ 99,8: Περισσότερες αφίξεις, αλλά λιγότερα χρήματα στην αγορά της Κρήτης

Για την πορεία του τουρισμού στην Κρήτη, τις αφίξεις, τη μείωση της τουριστικής δαπάνης, τις υποδομές και το αναπτυξιακό μοντέλο του νησιού μίλησε στον Ηχώ 99,8 ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Κρήτης, Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου.

Ο κ. Κώτσογλου χαρακτήρισε την εικόνα της φετινής τουριστικής περιόδου «παράδοξη», καθώς, όπως είπε, οι αφίξεις αυξάνονται, όμως αυτό δεν αποτυπώνεται με τον ίδιο τρόπο στην αγορά και ιδιαίτερα στην εστίαση.

Αύξηση αφίξεων, αλλά όχι αντίστοιχη κίνηση στην αγορά

Σύμφωνα με τον Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού, μέχρι τα τέλη Ιουνίου καταγράφεται αύξηση αφίξεων περίπου 7% στην Κρήτη.

Όπως ανέφερε, το Ηράκλειο έχει ήδη περίπου 1,5 εκατομμύριο διεθνείς αφίξεις και 500.000 αφίξεις εσωτερικού, ενώ εκτίμησε ότι μέχρι το τέλος του έτους η Κρήτη μπορεί να δεχθεί περίπου 400.000 περισσότερους επισκέπτες σε σχέση με πέρυσι.

Ωστόσο, τόνισε ότι αυτή η αύξηση δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση της τοπικής αγοράς.

Πτώση της κατά κεφαλήν δαπάνης

Ο κ. Κώτσογλου στάθηκε ιδιαίτερα στη μείωση της κατά κεφαλήν δαπάνης των επισκεπτών.

Όπως εξήγησε, η δαπάνη που αφορά χρήματα στην αγορά, δηλαδή εστιατόρια, καφέ, μουσεία, ταξί, τουριστικά καταστήματα και γενικότερα την τοπική οικονομία, έχει μειωθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η κατά κεφαλήν δαπάνη έχει πέσει από τα 986 ευρώ στα 691 ευρώ, δηλαδή περίπου 300 ευρώ λιγότερα ανά επισκέπτη. Αυτό, όπως είπε, σημαίνει ότι λείπει πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ από την αγορά της Κρήτης.

Η εστίαση δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση

Ο Αντιπεριφερειάρχης σημείωσε ότι η μείωση της δαπάνης δεν επηρεάζει όλους τους κλάδους με τον ίδιο τρόπο.

Όπως είπε, ένα μέρος της καταναλωτικής συμπεριφοράς των επισκεπτών μετατοπίζεται από την εστίαση προς τα μίνι μάρκετ, τα σούπερ μάρκετ και το λιανεμπόριο. Έτσι, ενώ κάποιοι κλάδοι εμφανίζουν αντοχές, η εστίαση βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τους τελευταίους μήνες ιδιαίτερα δύσκολους για την εστίαση, συνδέοντας την εικόνα αυτή και με την ακρίβεια που επηρεάζει τόσο τους επισκέπτες όσο και τις επιχειρήσεις.

Μικρότερη διάρκεια διαμονής

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο που ανέδειξε ο κ. Κώτσογλου είναι η μείωση της μέσης διάρκειας διαμονής.

Όπως είπε, οι διανυκτερεύσεις έχουν μειωθεί από τις 8,6 ημέρες στις περίπου 7,8, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τα συνολικά έσοδα. Ακόμη κι αν οι αφίξεις αυξάνονται, όταν οι επισκέπτες μένουν λιγότερες ημέρες και ξοδεύουν λιγότερα χρήματα, το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα είναι μειωμένο.

Ο ρόλος της βραχυχρόνιας μίσθωσης

Ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού αναφέρθηκε και στη βραχυχρόνια μίσθωση, τονίζοντας ότι έχει αλλάξει σημαντικά το τουριστικό μοντέλο.

Όπως είπε, στην υψηλή σεζόν η μέση διαμονή στη βραχυχρόνια μίσθωση δεν ξεπερνά συνήθως τις πέντε ημέρες. Παράλληλα, οι επισκέπτες αυτού του τύπου καταλυμάτων συχνά επιλέγουν self catering, άρα ξοδεύουν λιγότερα σε εστίαση και περισσότερο σε σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ.

Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα πλέον δεν είναι οι αφίξεις, αλλά το αναπτυξιακό μοντέλο που έχει δημιουργηθεί.

«Το πρόβλημα είναι το αναπτυξιακό μοντέλο»

Ο κ. Κώτσογλου υπογράμμισε ότι η Κρήτη δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον αριθμό των επισκεπτών.

Όπως είπε, οι αφίξεις πρέπει να μετατρέπονται σε έσοδο για την τοπική κοινωνία και αυτό απαιτεί μεγαλύτερη διάρκεια διαμονής, υψηλότερη ημερήσια δαπάνη και καλύτερη σύνδεση του επισκέπτη με τον τόπο.

Τόνισε ότι η βραχυχρόνια μίσθωση και η ξενοδοχεία πρέπει να μπουν σε μια ισορροπία, ώστε να μην δημιουργούνται κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, αλλά και να μη χάνεται η συμβολή του τουρισμού στην πραγματική οικονομία.

Το Λασίθι και το έλλειμμα υποδομών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Λασίθι, στη Σητεία και στην Ιεράπετρα, τονίζοντας ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι οι υποδομές.

Ο κ. Κώτσογλου εξέφρασε την απορία και την ενόχλησή του για το γεγονός ότι η σύνδεση Ιεράπετρας – Σητείας – Ηρακλείου δεν έχει ενταχθεί με τον τρόπο που θα έπρεπε στον εθνικό σχεδιασμό.

Όπως είπε, δεν μπορεί να ζητάμε περισσότερες αφίξεις και ανάπτυξη, χωρίς να έχουν βελτιωθεί οι βασικές υποδομές που στηρίζουν την εμπειρία του επισκέπτη και την καθημερινότητα των κατοίκων.

Η Ιεράπετρα στο στόχαστρο μεγάλων εταιρειών

Ο Αντιπεριφερειάρχης ανέφερε ότι η Ιεράπετρα βρίσκεται πλέον στο ενδιαφέρον μεγάλων τουριστικών εταιρειών, όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί.

Όπως είπε, χρειάζεται σωστός σχεδιασμός, ισορροπημένη ανάπτυξη και προστασία της ταυτότητας του τόπου, ώστε η περιοχή να μη μετατραπεί σε έναν προορισμό χωρίς σύνδεση με την τοπική κοινωνία.

All inclusive και ακρίβεια

Ο κ. Κώτσογλου αναφέρθηκε και στο all inclusive, σημειώνοντας ότι στην Κρήτη το 2025 μετρήθηκε περίπου στο 17% των επισκεπτών.

Όπως είπε, το all inclusive δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο επισκέπτης δεν βγαίνει ποτέ έξω, όμως η ακρίβεια μπορεί να τον οδηγήσει να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις εξόδους του. Αν ο επισκέπτης θεωρήσει ακριβές τις ταβέρνες και τα καταστήματα, μπορεί να στραφεί ξανά στο πακέτο του ξενοδοχείου, μειώνοντας ακόμη περισσότερο τη δαπάνη στην τοπική αγορά.

«Ο επισκέπτης πρέπει να βγει έξω»

Ο Αντιπεριφερειάρχης τόνισε ότι ο επισκέπτης πρέπει να βγει από τους τέσσερις τοίχους του ξενοδοχείου και να γνωρίσει τους ανθρώπους, τα προϊόντα, τις γεύσεις και την καθημερινότητα του τόπου.

Όπως είπε, αν ο τουρίστας δεν αντλήσει εμπειρία από τον προορισμό, τότε την επόμενη χρονιά μπορεί εύκολα να επιλέξει άλλο μέρος, με βάση μόνο την πρόταση ενός tour operator.

Η αυθεντική επαφή με την τοπική κοινωνία είναι αυτή που δημιουργεί επαναλαμβανόμενους επισκέπτες και ισχυρό δεσμό με τον προορισμό.

Αειφορία, ενδοχώρα και επιστροφή στις ρίζες

Ο κ. Κώτσογλου στάθηκε ιδιαίτερα στην έννοια της αειφορίας, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν απλώς «αειφόροι προορισμοί», αλλά αειφόρες κοινωνίες και πολιτείες.

Όπως τόνισε, η Κρήτη είχε παραδοσιακά κυκλικές και βιώσιμες κοινωνίες, όπου τίποτα δεν πήγαινε χαμένο. Σήμερα, όπως είπε, πρέπει να ξαναθυμηθούμε πρακτικές που υπήρχαν στα χωριά, να στηρίξουμε την ενδοχώρα, τον πρωτογενή τομέα και τους νέους ανθρώπους που θέλουν να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.

«Η Κρήτη δεν πρέπει να χάσει την ποικιλομορφία της»

Ο Αντιπεριφερειάρχης υπογράμμισε ότι η μεγάλη δύναμη της Κρήτης είναι η ποικιλομορφία της: βορράς, νότος, ενδοχώρα, φαράγγια, παραλίες, χωριά, τοπικά προϊόντα, άνθρωποι και εμπειρίες.

Αν χαθεί αυτή η ποικιλομορφία, όπως είπε, θα πληγεί και η αειφορία, αλλά και η ίδια η αναγνωρισιμότητα του προορισμού.

Ανάγκη για νέο σχεδιασμό

Κλείνοντας, ο κ. Κώτσογλου τόνισε ότι η Κρήτη χρειάζεται ένα διαφορετικό, ισορροπημένο αναπτυξιακό μοντέλο, που θα στηρίζεται στην προβολή, στις υποδομές, στην προστασία του τόπου, στη συνεργασία κράτους, αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και κοινωνίας, αλλά και στην εκπαίδευση.

Όπως είπε, η επόμενη μέρα του τουρισμού δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στους αριθμούς των αφίξεων, αλλά στην πραγματική αξία που μένει στον τόπο, στους ανθρώπους και στην τοπική οικονομία.