Κατερίνα Σπυριδάκη: «Σιωπή, ασυνέπεια και αποδόμηση στη ΔΥΠΑ»

 «Σιωπή, ασυνέπεια και αποδόμηση στη ΔΥΠΑ – Ένα σύστημα χωρίς σχέδιο, χωρίς συνέχεια, χωρίς σεβασμό στους εργαζόμενους»

Με πρωτοβουλία της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνας Σπυριδάκη, κατατέθηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ Ερώτηση προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), αναδεικνύοντας σοβαρά ζητήματα θεσμικής αποδυνάμωσης, λειτουργικής αποδιοργάνωσης και άνισης μεταχείρισης εργαζομένων.

Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, πρόκειται για μια παρέμβαση που έρχεται «σε συνέχεια επανειλημμένων κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων […] με τις οποίες αναδείχθηκαν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης», χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από την Κυβέρνηση.

Αντιθέτως, όπως τονίζεται, «η κυβερνητική ανταπόκριση παραμένει αποσπασματική και ανεπαρκής, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η εικόνα θεσμικού κενού και απουσίας στρατηγικού σχεδιασμού».

Η Ερώτηση αναδεικνύει ότι η κατάσταση στη Δ.ΥΠ.Α. δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένα από τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία που παρατίθενται, «η αναλογία ανέργων ανά εργασιακό σύμβουλο στην Ελλάδα ανέρχεται περίπου σε 600 άτομα», όταν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυμαίνεται «μεταξύ 100 και 150» ή ακόμη και «350 έως 500 άτομα» .

Η διαφορά αυτή, όπως επισημαίνεται, περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα ουσιαστικής υποστήριξης των ανέργων. Ωστόσο, αντί για ενίσχυση, η πολιτική που ακολουθείται οδηγεί στην αποχώρηση προσωπικού. Συγκεκριμένα, «πάνω από 727 εργασιακοί σύμβουλοι αποχωρούν σταδιακά έως τον Ιούνιο του 2026», ενώ τα οργανικά κενά «υπερβαίνουν τις 1.500 θέσεις» .

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της αξιοποίησης δημόσιων πόρων. Το έργο «Βραχυχρόνιο προσωπικό ως συμβουλευτικοί υπάλληλοι», συνολικού προϋπολογισμού άνω των 52 εκατομμυρίων ευρώ, χαρακτηρίζεται από «απουσία ολοκληρωμένου απολογισμού αποτελεσματικότητας», καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για την απορρόφηση των ανέργων ή τη βιωσιμότητα των θέσεων εργασίας.

Παράλληλα, δεν υπάρχει «κανένας σχεδιασμός συνέχειας μετά τη λήξη του έργου», γεγονός που δημιουργεί άμεσο κίνδυνο αποδιάρθρωσης των υπηρεσιών .

Η Ερώτηση αναδεικνύει και την πραγματική εικόνα στις τοπικές υπηρεσίες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, στα ΚΠΑ2 του Λασιθίου «ελάχιστοι μόνιμοι υπάλληλοι καλούνται να καλύψουν ένα εξαιρετικά διευρυμένο αντικείμενο», ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επίκειται «πλήρης αποδιοργάνωση των υπηρεσιών» από τον Ιούλιο του 2026.

Αναλυτικότερα, η πραγματική εικόνα που επικρατεί στην Περιφέρεια αποτυπώνεται με σαφήνεια στην Ερώτηση, αναφέροντας χαρακτηριστικά το παράδειγμα των ΚΠΑ2 Λασιθίου: «Για παράδειγμα, στη Σητεία υπηρετούν μόλις 3 μόνιμοι υπάλληλοι ενώ στην Ιεράπετρα 4 εργασιακοί σύμβουλοι αποχωρούν άμεσα ενώ 2 ακόμη απασχολούνται μέσω του προγράμματος 55+ χωρίς να αποτελούν μόνιμο προσωπικό. Αντίστοιχη είναι η κατάσταση στον Άγιο Νικόλαο όπου απασχολούνται 3 εργασιακοί Σύμβουλοι, 2 ακόμη 55+ και 8 μόνιμοι υπάλληλοι». 

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Όπως επισημαίνεται, η Πολιτεία «αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο των εργασιακών συμβούλων, επενδύει σε αυτούς αλλά στη συνέχεια τους απομακρύνει», οδηγώντας σε απώλεια πολύτιμης εμπειρίας και τεχνογνωσίας.

Την ίδια στιγμή, το νέο πρόγραμμα 1.000 θέσεων όχι μόνο δεν έρχεται να καλύψει τα κενά, αλλά – όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση – «οδηγεί στην αντικατάσταση έμπειρου προσωπικού», δημιουργώντας σοβαρές στρεβλώσεις στη λειτουργία της υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, καταγγέλλεται ότι η διαδικασία επιλογής «υποβαθμίζει την εξειδικευμένη εμπειρία», καθώς δεν προβλέπεται ουσιαστική μοριοδότησή της, ενώ «δεν αναγνωρίζεται επαρκώς η πιστοποιημένη κατάρτιση» των ήδη υπηρετούντων εργασιακών συμβούλων.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τίθενται «ηλικιακοί περιορισμοί» και αποδίδεται «υπέρμετρη βαρύτητα στη διαδικασία της συνέντευξης», γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα διαφάνειας και αξιοκρατίας. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ερώτησης, οι ήδη απασχολούμενοι από το 2022 εργασιακοί σύμβουλοι «δεν συγκεντρώνουν τα απαιτούμενα μόρια προκειμένου να συμμετάσχουν ισότιμα στη νέα διαδικασία επιλογής», οδηγώντας σε πραγματικό κίνδυνο αποκλεισμού τους.

Η εξέλιξη αυτή «οδηγεί στην πλήρη απαξίωση ενός ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει πολυετή εμπειρία» και έχει ήδη εκπαιδευτεί «με σημαντικό κόστος για το Δημόσιο», ενώ ταυτόχρονα εντείνει την υποστελέχωση των υπηρεσιών. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, η Πολιτεία «αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο των εργασιακών συμβούλων, επενδύει σε αυτούς αλλά στη συνέχεια τους απομακρύνει», δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο ανακύκλωσης προσωπικού χωρίς συνέχεια και χωρίς στρατηγική.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα ζητήματα εργασιακών δικαιωμάτων. Όπως καταγράφεται, υπάρχουν καταγγελίες για εργασία «εκτός ωραρίου […] χωρίς καταβολή υπερωριών», ενώ παραμένουν άλυτα ζητήματα ίσης μεταχείρισης, καθώς «ο χρόνος μητρότητας δεν αναγνωρίζεται ενιαία», δημιουργώντας διακρίσεις εις βάρος των γυναικών.

Η Ερώτηση συνοψίζει με σαφήνεια την κατάσταση, τονίζοντας ότι «η συνολική εικόνα […] είναι αυτή μιας πολιτικής χωρίς συνέχεια, χωρίς αξιολόγηση, χωρίς θεσμική κατοχύρωση», θέτοντας ευθέως το ερώτημα για το μέλλον της δημόσιας πολιτικής απασχόλησης.

Με την εν λόγω Ερώτηση, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν την αρμόδια Υπουργό να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Στρατηγική και στελέχωση ΔΥΠΑ

Ποια Υπουργεία φέρουν τελικά την ευθύνη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της συγκεκριμένης πολιτικής και γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί ολοκληρωμένη απάντηση στα ερωτήματα της Βουλής; 

Ποιος είναι ο συνολικός στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου για τη στελέχωση της Δ.ΥΠ.Α., δεδομένου ότι η Ελλάδα εμφανίζει μία από τις υψηλότερες αναλογίες ανέργων ανά εργασιακό σύμβουλο στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον OECD, και γιατί, παρά την τεκμηριωμένη ανάγκη ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού, δεν προβλέπεται η σύσταση μόνιμων οργανικών θέσεων συμβουλευτικού προσωπικού;

2.  Απολογισμός έργου και χρηματοδότηση (Ταμείο Ανάκαμψης)Ποιος είναι ο πλήρης, αναλυτικός και ποσοτικοποιημένος απολογισμός του έργου «Βραχυχρόνιο προσωπικό ως συμβουλευτικοί υπάλληλοι» (ΟΠΣ ΤΑ 5150092), συνολικού προϋπολογισμού άνω των 52 εκατομμυρίων ευρώ, ως προς:

1. τον αριθμό των ανέργων που εντάχθηκαν στην αγορά εργασίας, 
2. τη βιωσιμότητα των θέσεων αυτών, 
3. τη σχέση κόστους–αποτελέσματος,και ποιος είναι ο σχεδιασμός για τη συνέχιση ή θεσμική ενσωμάτωση της δράσης μετά τη λήξη της χρηματοδότησης τον Ιούνιο του 2026; 

Προτίθεται το Υπουργείο να εντάξει τη δράση σε νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ή να μετατρέψει τις θέσεις σε μόνιμες οργανικές μέσω ΑΣΕΠ; 

Για ποιο λόγο δεν προβλέπονται μόνιμες θέσεις συμβουλευτικού προσωπικού ενώ η συμβουλευτική αποτελεί πυρήνα της αποστολής της ΔΥΠΑ;

3. Λήξη συμβάσεων και λειτουργική συνέχεια υπηρεσιώνΠοιος είναι ο ακριβής αριθμός των εργασιακών συμβούλων που αποχωρούν έως 30/06/2026 ανά ΚΠΑ2, ποια είναι τα υφιστάμενα οργανικά κενά στη Δ.ΥΠ.Α. και με ποιο συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία των υπηρεσιών, ιδίως σε κρίσιμους τομείς όπως:

1. η οριστικοποίηση δελτίων ανεργίας, 
2. η ένταξη επιχειρήσεων σε προγράμματα, 
3. η καταβολή επιχορηγήσεων, 
4. η διοργάνωση δράσεων όπως οι «Ημέρες Καριέρας», λαμβάνοντας υπόψη και τις καταγγελίες για υποστελέχωση και υπερεντατικοποίηση εργασίας; 
5. Συμβουλευτική ανέργων
6. Συμβουλευτική επιχειρήσεων
7. Ζητήματα μητρότητας
8. Ζητήματα ευάλωτων κοινωνικών ατόμων

4. Πρόγραμμα 1.000 θέσεων και αντικατάσταση προσωπικούΠώς αιτιολογείται η επιλογή υλοποίησης του «Ειδικού Προγράμματος απασχόλησης για 1.000 ανέργους πτυχιούχους» σε χρονική σύμπτωση με τη μαζική λήξη συμβάσεων των ήδη υπηρετούντων εργασιακών συμβούλων και για ποιο λόγο:

1. δεν προβλέπεται ουσιαστική μοριοδότηση της εξειδικευμένης εμπειρίας τους στη Δ.ΥΠ.Α. παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με δημόσιους πόρους και αφορά εξειδικευμένο αντικείμενο,  
2. δεν αναγνωρίζεται επαρκώς η πιστοποιημένη κατάρτισή τους, 
3. τίθενται ηλικιακοί περιορισμοί, 
4. και αποδίδεται υπέρμετρη βαρύτητα στη διαδικασία της συνέντευξης,με αποτέλεσμα να δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος αποκλεισμού τους και απώλειας κρίσιμης τεχνογνωσίας για τη λειτουργία της υπηρεσίας; 

Ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου για την αξιοποίηση των ήδη υπηρετούντων Εργασιακών Συμβούλων, οι οποίοι έχουν προσληφθεί μέσω διαδικασιών ΑΣΕΠ και έχουν συμβάλει αποδεδειγμένα στην υλοποίηση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης; 

Ποια είναι η αιτιολογία της εξίσωσης της εξειδικευμένης εμπειρίας των Εργασιακών Συμβούλων με γενική ή άσχετη προϋπηρεσία και για ποιο λόγο αυτή περιορίζεται χρονικά στο ένα έτος; 

Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο ώστε να αποφευχθεί η αποδυνάμωση των υπηρεσιών της ΔΥΠΑ σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες, ιδίως ενόψει της μαζικής αποχώρησης εργασιακών συμβούλων έως τον Ιούνιο του 2026; 

5. Εργασιακά δικαιώματα και ίση μεταχείρισηΜε ποιο καθεστώς απασχολήθηκαν οι εργασιακοί σύμβουλοι σε δράσεις εκτός ωραρίου, όπως οι «Ημέρες Καριέρας», και για ποιο λόγο δεν καταβλήθηκαν υπερωρίες και έξοδα μετακίνησης, ενώ παράλληλα:

1. πώς διασφαλίζεται η πλήρης προστασία των εργαζομένων σε καθεστώς εγκυμοσύνης ή άδειας μητρότητας, 
2. γιατί δεν αναγνωρίζεται ενιαία ο χρόνος μητρότητας ως προϋπηρεσία μεταξύ διαδικασιών ΣΟΧ και ΑΣΕΠ, 
3. και ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την άρση των διακρίσεων και την κατοχύρωση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων;

6. Διαφάνεια και Κριτήρια Επιλογής

1. Ποια θα είναι η σύνθεση της Τριμελούς Επιτροπής της συνέντευξης; Θα είναι εντός Δ.ΥΠ.Α. ή θα συμπεριλαμβάνει και μέλη ΑΣΕΠ, με ποια σύνθεση και με ποια αναλογία;
2. Περιλαμβάνει η προκήρυξη θέσεις διοικητικού προσωπικού χωρίς την απαραίτητη γνώση υπολογιστή και ξένης γλώσσας, δηλαδή με λιγότερα προσόντα από αντίστοιχους διαγωνισμούς; Ισχύει και εάν ναι, πώς δικαιολογείται;
3. Πώς αιτιολογείται η θέσπιση ανώτατου ηλικιακού ορίου (54 ετών) και πώς συνάδει με τις πολιτικές στήριξης των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων;