Mercosur, Ινδία, αθέμιτος ανταγωνισμός και περιφερειακές πιέσεις στο επίκεντρο της ανάλυσης του συμβούλου διοίκησης του Ομίλου Ευθυμιάδη – Οργάνωση, ποιότητα και νερό τα κρίσιμα στοιχήματα για την Ιεράπετρα και την ελληνική παραγωγή.
Ο Γιώργος Κοντοσφύρης, σύμβουλος διοίκησης του Ομίλου Ευθυμιάδη, μιλώντας στην εκπομπή «Ιεραπετρίτικη Γη» του ΗΧΩ, έβαλε στο τραπέζι τη «μεγάλη εικόνα» των διεθνών ανακατατάξεων που επηρεάζουν πλέον άμεσα τον πρωτογενή τομέα – και ιδιαίτερα τα κηπευτικά. Όπως τόνισε, οι νέες συμφωνίες και οι γεωπολιτικές ισορροπίες δεν είναι ένα μακρινό θέμα εξωτερικής πολιτικής: μεταφράζονται σε κόστος, ανταγωνισμό, κανόνες αγοράς και τελικά σε εισόδημα παραγωγού.
Ακούστε παρακάτω τον κ Γ. Κοντοσφύρη :
Mercosur, Ινδία και το «αντανακλαστικό» της Ευρώπης
Ο κ. Κοντοσφύρης συνέδεσε την επιτάχυνση συμφωνιών όπως η Mercosur και η υπό διαμόρφωση συμφωνία με την Ινδία με την ανάγκη της Ευρώπης να απαντήσει σε ένα νέο περιβάλλον εμπορικών πιέσεων και δασμών. «Όταν ανατρέπεται ένα πλαίσιο συμμαχιών και η Ευρώπη αισθάνεται πιο εκτεθειμένη, ενεργοποιεί συμφωνίες που “σέρνονταν” για χρόνια», σημείωσε, εξηγώντας ότι πολλά από αυτά τα κείμενα συζητούνται επί δεκαετίες και τώρα αποκτούν δυναμική.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Ευρώπη επιδιώκει να εξάγει κυρίως μηχανήματα, αυτοκίνητα, φάρμακα/χημικά προϊόντα, αλλά και κρασί και ελαιόλαδο, ενώ από την άλλη πλευρά αυξάνεται ο κίνδυνος εισροών σε προϊόντα όπως ζάχαρη, σόγια, αλλά και ζωικά προϊόντα (ιδίως βόειο κρέας), που παράγονται σε μεγάλες κλίμακες και συχνά με χαμηλότερο κόστος.
Πιστοποιημένο προϊόν vs «χύμα»: εκεί κρίνεται το παιχνίδι
Κεντρική του θέση ήταν ότι ο πραγματικός κίνδυνος δεν αφορά το σύνολο των ευρωπαϊκών προϊόντων με τον ίδιο τρόπο. Τα ΠΟΠ/ΠΓΕ και γενικότερα τα επώνυμα, πιστοποιημένα, τυποποιημένα προϊόντα διατηρούν χώρο και υπεραξία. Αντίθετα, τα προϊόντα που κυκλοφορούν ως χύμα και «ανώνυμα», χωρίς ιδιαίτερη ταυτότητα, δέχονται πιο εύκολα πίεση από μια τεράστια αγορά που διαθέτει μεγάλες εκτάσεις, μεγάλους παραγωγούς και χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Ειδικά για την Ελλάδα, ο κ. Κοντοσφύρης έδειξε ότι μπορεί να ανοίγονται και ευκαιρίες – υπό προϋποθέσεις. «Η χώρα μας είναι μικρή αγορά, δεν μπορεί να στηριχθεί σε τεράστιους όγκους. Μπορεί όμως να στοχεύσει σε premium ποιότητα, οργάνωση και σταθερή παρουσία σε αγορές που πληρώνουν την αξία», υπογράμμισε, δίνοντας ως παράδειγμα τη δυναμική που μπορούν να αποκτήσουν το τυποποιημένο ελαιόλαδο και το κρασί όταν τοποθετηθούν σωστά.
Αθέμιτος ανταγωνισμός και «δύο μέτρα, δύο σταθμά»
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασής του ήταν η επισήμανση ότι η Ευρώπη απαιτεί από τους δικούς της παραγωγούς αυστηρούς κανόνες (μείωση δραστικών ουσιών, περιβαλλοντικές ρήτρες, εργασιακά πρότυπα, υγειονομικά πρωτόκολλα), όμως ταυτόχρονα επιτρέπει εισαγωγές από περιοχές που δεν λειτουργούν με τους ίδιους όρους. Αυτό δημιουργεί έναν ανταγωνισμό άνισων κανόνων, που δεν περιορίζεται μόνο στις συμφωνίες με μακρινές χώρες, αλλά ήδη φαίνεται στη γειτονιά μας (Β. Αφρική, Τουρκία κ.ά.).
Όπως το έθεσε, η Ευρώπη «έχει δημιουργήσει γύρω της μια ζώνη χωρών που δεν είναι στο ίδιο επίπεδο κανόνων με την ΕΕ», άρα τα εισαγόμενα μπορεί να μην αντανακλούν το ίδιο κόστος συμμόρφωσης που έχει ο Ευρωπαίος αγρότης.
Κηπευτικά: η Ευρώπη θα χρειάζεται προϊόντα – το ζήτημα είναι ποιος θα τα δίνει
Παρά τη σκληρή πραγματικότητα του ανταγωνισμού, ο κ. Κοντοσφύρης τόνισε ότι υπάρχει ένα σταθερό δεδομένο: «Η Ευρώπη χρειάζεται προϊόντα». Το ερώτημα όμως δεν είναι αν θα καταναλώνει – αλλά ποιος θα τροφοδοτεί και με ποιους όρους.
Εδώ έβαλε στο επίκεντρο την ανάγκη για οργάνωση: ομάδες παραγωγών, συνεργασίες, σταθερή τυποποίηση/συσκευασία, εμπιστοσύνη και κοινή στρατηγική. «Το να εμφανίζεται ο καθένας μόνος του δεν χτίζει δύναμη στην αγορά. Οι οργανωμένες περιοχές διεκδικούν πελάτες και τιμές συλλογικά. Εκεί κερδίζουν και οι παραγωγοί και η αλυσίδα που στηρίζει το προϊόν», σημείωσε, δείχνοντας πως η «μάχη» πλέον κρίνεται στην αλυσίδα και όχι μόνο στο χωράφι.
Τουρκία, Μαρόκο, Αίγυπτος: ο ανταγωνισμός γύρω μας μεγαλώνει
Στην περιγραφή του για τον χάρτη των ανταγωνιστών, στάθηκε ιδιαίτερα στην Τουρκία, την οποία χαρακτήρισε μεγάλη δύναμη που συνεχίζει να επεκτείνεται σε θερμοκηπιακές εκτάσεις, αλλά και στη δυναμική του Μαρόκου, το οποίο έχει γίνει κόμβος παραγωγής για την ευρωπαϊκή αγορά, με συμμετοχή και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Για την Αίγυπτο, επισήμανε ότι λειτουργεί με διαφορετικό μοντέλο – περισσότερο κρατικό/συγκεντρωτικό – και έτσι η παραγωγή και η διάθεση προϊόντων εξελίσσονται με άλλους μηχανισμούς.
Το συμπέρασμα του κ. Κοντοσφύρη είναι πως, είτε μας αρέσει είτε όχι, ο ανταγωνισμός «είναι εδώ» και δεν θα υποχωρήσει. Άρα η ελληνική παραγωγή πρέπει να κινηθεί έξυπνα, στοχευμένα και γρήγορα.
Ιεράπετρα: ποιότητα, νερό, ανθεκτικότητα – και «κανόνες παιχνιδιού»
Στο ειδικότερο κομμάτι που αφορά την Κρήτη και την Ιεράπετρα, ο κ. Κοντοσφύρης έδειξε ότι τα κηπευτικά δεν απειλούνται άμεσα από μακρινές συμφωνίες τύπου Mercosur με τον ίδιο τρόπο που απειλούνται άλλες κατηγορίες (π.χ. ζωικά), αλλά πιέζονται έντονα από τον περιφερειακό ανταγωνισμό, το κόστος, τις ασθένειες και – κυρίως – από τα υδατικά δεδομένα της Μεσογείου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις σύγχρονες προκλήσεις που φέρνουν οι αβιοτικές πιέσεις (ξηρασία, στρες, αυξημένη αγωγιμότητα/αλατότητα), στις οποίες καλούνται να απαντήσουν τόσο οι παραγωγοί όσο και η επιστήμη με νέα υλικά και πρακτικές. Κοινός παρονομαστής: «η Μεσόγειος πιέζεται αφόρητα – από την Ισπανία μέχρι την Τουρκία». Αυτό σημαίνει ότι οι λύσεις δεν είναι πολυτέλεια, αλλά όρος επιβίωσης.
Ο Όμιλος Ευθυμιάδη και το «οικοσύστημα» από τον σπόρο ως το χωράφι
Κλείνοντας, ο κ. Κοντοσφύρης παρουσίασε και τη φιλοσοφία του Ομίλου Ευθυμιάδη, ως έναν μεγάλο ελληνικό φορέα αγροτεχνολογίας με δραστηριότητα «από τον σπόρο μέχρι τις εισροές», συνεργασίες, εργαστηριακή υποστήριξη και στόχο να ενισχύσει την προσαρμογή της παραγωγής στις νέες πιέσεις. Όπως είπε, το στοίχημα είναι να συνδεθεί η τεχνολογία και η επιστήμη με την καθημερινή ανάγκη του παραγωγού, ώστε το προϊόν να παραμείνει ανταγωνιστικό και ποιοτικό.
Το μήνυμα που έμεινε
Αν κάτι ξεχώρισε από την παρέμβασή του, είναι ότι η νέα εποχή δεν αφήνει περιθώριο για «ό,τι κάτσει». Οι διεθνείς συμφωνίες, οι γειτονικοί ανταγωνιστές, οι κανόνες της ΕΕ και η κλιματική πίεση αλλάζουν τα πάντα. Για την Ιεράπετρα – όπως υπογράμμισε – το μέλλον περνά από οργάνωση, ποιοτική υπεραξία, σωστή τοποθέτηση στις αγορές και ταυτόχρονα από την αντιμετώπιση των κρίσιμων δομικών ζητημάτων (με πρώτο το νερό), ώστε η παραγωγή τροφής να παραμείνει «ζωντανή υπόθεση» για τον τόπο.
Την εκπομπή Ιεραπετρίτικη Γη στηρίζει η sygenta
