Ο Κυριάκος Ταμπακάκης μιλά στην πρωινή εκπομπή του Ηχώ για την κατάσταση στο θαλάσσιο περιβάλλον της Ιεράπετρας, τη συνεργασία με τους αλιείς, τον λαγοκέφαλο και την πίεση που δέχεται το οικοσύστημα από τα ξενικά είδη και την κλιματική αλλαγή
Ο Κυριάκος Ταμπακάκης, επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΚΕΘΕ, μίλησε στην πρωινή εκπομπή του Ηχώ για τη δραματική αλλαγή που συντελείται τα τελευταία χρόνια στο θαλάσσιο περιβάλλον της Ιεράπετρας, επιβεβαιώνοντας την έντονη ανησυχία των επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων της περιοχής.
Όπως τόνισε, η εικόνα που καταγράφεται πλέον στη Νότια και Ανατολική Κρήτη είναι αποτέλεσμα συσσωρευμένων πιέσεων: κλιματική αλλαγή, αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων, είσοδος και εγκατάσταση ξενικών ειδών, αλλά και μακροχρόνιες ανθρώπινες παρεμβάσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Τα ξενικά είδη –με κυριότερο τον λαγοκέφαλο, το λεοντόψαρο και την τρομπέτα– κυριαρχούν πλέον σε πολλές περιοχές, εκτοπίζοντας τα ενδημικά μεσογειακά ψάρια και καταστρέφοντας τον γόνο.
Ο Κυριάκος Ταμπακάκης επεσήμανε ότι δεν πρόκειται για πλήρη εξαφάνιση των ψαριών, αλλά για μετακίνηση πληθυσμών: τα ντόπια είδη ακολουθούν την τροφή και απομακρύνονται από περιοχές όπου τα ξενικά έχουν επικρατήσει. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι για τους αλιείς της Ιεράπετρας η κατάσταση είναι οικονομικά ασφυκτική, καθώς τα ψάρια που παραδοσιακά στήριζαν το εισόδημά τους δεν βρίσκονται πλέον στα ίδια σημεία και εποχές.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στενή συνεργασία με τους αλιείς, οι οποίοι αποτελούν βασικό κρίκο στην καταγραφή των αλλαγών στη θάλασσα. Μέσα από συστηματικές παρατηρήσεις και δεδομένα από τα λιμάνια, καταγράφεται κάθε χρόνο η αύξηση των ξενικών ειδών και η μείωση της αλιευτικής απόδοσης. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οι ψαράδες βλέπουν πρώτοι την αλλαγή, πολύ πριν αυτή αποτυπωθεί σε μελέτες».
Αναφερόμενος στην πρόταση επιδότησης για την αλίευση του λαγοκέφαλου, σημείωσε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα προσωρινό εργαλείο ανακούφισης, όχι όμως λύση στο πρόβλημα. Στόχος τέτοιων μέτρων δεν είναι το εισόδημα, αλλά ο μερικός έλεγχος των πληθυσμών. Η εμπειρία από χώρες όπως η Κύπρος δείχνει ότι τέτοια προγράμματα μπορούν να μειώσουν την πίεση, όχι όμως να εξαλείψουν το φαινόμενο.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εικόνα του βυθού. Σύμφωνα με τον Κυριάκο Ταμπακάκη, σε περιοχές όπως η Χρυσή, κατά τη διάρκεια υποθαλάσσιων ερευνών, παρατηρείται έντονη ομογενοποίηση της ζωής, με κυριαρχία λίγων ειδών και απουσία της παλιάς βιοποικιλότητας. Παράλληλα, τα μικροπλαστικά και τα θαλάσσια απορρίμματα αποτελούν πλέον σταθερό στοιχείο των μετρήσεων, επιβαρύνοντας περαιτέρω το οικοσύστημα.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης στην αλιεία και στο θαλάσσιο περιβάλλον δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Απαιτείται συντονισμένη πολιτική, συνεργασία επιστημονικής κοινότητας και αλιέων και ουσιαστική παρέμβαση της Πολιτείας, πριν η αλλαγή που σήμερα καταγράφεται ως «μετακίνηση πληθυσμών» μετατραπεί σε μη αναστρέψιμη απώλεια.
