Ολοκληρώθηκε η καταγραφή του αγροτικού οδικού δικτύου, αλλά εκκρεμεί η θεσμική αναγνώρισή του – Τα τέσσερα στρέμματα δεν αρκούν για δόμηση, ενώ χιλιάδες ιδιοκτησίες αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα.
Κτηματολόγιο, δασικοί χάρτες, όρια οικισμών και εκτός σχεδίου δόμηση στο επίκεντρο της συνέντευξης του πρώην αντιδημάρχου Τεχνικών Υπηρεσιών και προέδρου του Συλλόγου Μηχανικών Ιεράπετρας – Οι καθυστερήσεις, τα λάθη στις ιδιοκτησίες και οι αλλαγές που αναμένονται.
Σημαντικά προβλήματα που επηρεάζουν χιλιάδες ιδιοκτησίες στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας, δημιουργώντας αβεβαιότητα στους ιδιοκτήτες και σοβαρές δυσκολίες στους μηχανικούς, ανέδειξε ο Μάνος Λουτσέτης, πρώην αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Ιεράπετρας και πρόεδρος του Συλλόγου Μηχανικών Ιεράπετρας, μιλώντας στην πρωινή εκπομπή «Καλημέρα Λασίθι» του Ηχώ 99,8, με τη Μαρία Τσαγκαράκη.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν το Κτηματολόγιο, οι δασικοί χάρτες, η αναγνώριση των αγροτικών δρόμων, οι περιορισμοί στην εκτός σχεδίου δόμηση, τα νέα όρια των οικισμών και τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.
Ο κ. Λουτσέτης περιέγραψε μια κατάσταση που, όπως υποστήριξε, έχει δημιουργήσει σημαντικά εμπόδια στην αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας, αλλά και μεγάλες καθυστερήσεις σε μεταβιβάσεις, οικοδομικές άδειες και επενδυτικές δραστηριότητες.
Εκτός σχεδίου δόμηση: Δεν αρκούν πλέον τα τέσσερα στρέμματα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Λουτσέτης στην εκτός σχεδίου δόμηση, επισημαίνοντας ότι πολλοί ιδιοκτήτες εξακολουθούν να πιστεύουν πως ένα αγροτεμάχιο τεσσάρων στρεμμάτων μπορεί αυτομάτως να οικοδομηθεί.
Όπως εξήγησε, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν αρκεί μόνο η απαιτούμενη έκταση, αλλά πρέπει να πληρούνται και οι προϋποθέσεις πρόσβασης σε νόμιμα αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο.
Το πρόβλημα στην Ιεράπετρα είναι ότι μεγάλο μέρος του αγροτικού οδικού δικτύου δεν διαθέτει τον απαιτούμενο χαρακτηρισμό.
Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτησίες που έχουν πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους ενδέχεται να μην μπορούν να οικοδομηθούν, ακόμη και όταν διαθέτουν την απαιτούμενη έκταση.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι πολλοί πολίτες διαβάζουν στα παλαιότερα συμβόλαιά τους τον χαρακτηρισμό «άρτιο και οικοδομήσιμο», χωρίς να γνωρίζουν ότι οι σημερινές πολεοδομικές προϋποθέσεις μπορεί να είναι διαφορετικές.
Αγροτικοί δρόμοι: Ολοκληρώθηκε η καταγραφή, αναμένεται η θεσμική αναγνώριση
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που ανέδειξε ο πρόεδρος των μηχανικών είναι η αναγνώριση του αγροτικού οδικού δικτύου.
Όπως ανέφερε, η διαδικασία καταγραφής των δρόμων έχει ολοκληρωθεί και η σχετική μελέτη παραδόθηκε στο αρμόδιο υπουργείο από τα τέλη Ιουνίου.
Ωστόσο, η καταγραφή δεν σημαίνει και αυτόματη αναγνώριση των δρόμων ως κοινόχρηστων.
Σύμφωνα με τον κ. Λουτσέτη, αναμένεται η ολοκλήρωση της θεσμικής διαδικασίας, προκειμένου να καθοριστεί ποιοι δρόμοι θα μπορούν να αναγνωριστούν και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στο έτος 1977 ως πιθανό χρονικό όριο που έχει τεθεί στις σχετικές συζητήσεις για την προϋφιστάμενη κατάσταση των δρόμων, διευκρινίζοντας όμως ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί νομοθετικά, σύμφωνα με την ενημέρωση που διέθετε.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ιεράπετρα, καθώς η αναγνώριση τμημάτων του αγροτικού οδικού δικτύου μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις δυνατότητες αξιοποίησης πολλών ακινήτων.
Ο κ. Λουτσέτης τόνισε ότι ο Σύλλογος Μηχανικών είχε επιδιώξει να συμβάλει στην ενημέρωση των πολιτών, ώστε οι ιδιοκτήτες να γνωρίζουν τι ισχύει πραγματικά για την περιουσία τους.
Όρια οικισμών: Μεγάλες αλλαγές με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα του επαναπροσδιορισμού των ορίων των οικισμών.
Ο κ. Λουτσέτης εξήγησε ότι πολλά από τα σημερινά όρια είχαν καθοριστεί με αποφάσεις της δεκαετίας του 1980, βάσει αυτοψιών και παλαιών χαρτογραφικών αποτυπώσεων, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σε αρκετές περιπτώσεις ασάφειες.
Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια αναμένεται να αποσαφηνίσουν τα όρια αυτά, δημιουργώντας νέα δεδομένα για ιδιοκτήτες οικοπέδων.
Όπως επισήμανε, υπάρχουν περιπτώσεις οικισμών στους οποίους δεν είναι σαφές πού ακριβώς αρχίζει και πού τελειώνει η οριοθετημένη περιοχή.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη συνέντευξη, η σχετική μελέτη έχει προχωρήσει, ωστόσο δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η δημόσια διαβούλευση.
Ο ίδιος απέδωσε μέρος της καθυστέρησης στον μεγάλο φόρτο εργασίας των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς αντίστοιχες πολεοδομικές μελέτες εξελίσσονται σε ολόκληρη τη χώρα.
Αποκάλυψε επίσης ότι ο Σύλλογος Μηχανικών συμμετείχε σε συναντήσεις και κατέθεσε παρατηρήσεις, οι οποίες δεν έγιναν όλες αποδεκτές από τους μελετητές.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, η αρμόδια υπηρεσία παρέλαβε τη μελέτη εκφράζοντας επιφυλάξεις.
«Η δημόσια διαβούλευση είναι πάρα πολύ σημαντική», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι μέσα από αυτήν πρέπει να αποσαφηνιστούν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τα όρια των οικισμών και τις δυνατότητες δόμησης.
Δασικοί χάρτες: Σημαντικές δεσμεύσεις στην ανατολική Ιεράπετρα
Σοβαρές επιπτώσεις στον πολεοδομικό σχεδιασμό δημιουργούν, σύμφωνα με τον κ. Λουτσέτη, και οι κυρωμένοι δασικοί χάρτες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανατολική περιοχή της Ιεράπετρας και στη νότια παραλιακή ζώνη προς τον Μακρύ Γιαλό, όπου υπάρχουν αρκετοί οικισμοί.
Όπως υποστήριξε, οι δασικοί χαρακτηρισμοί δημιουργούν δεσμεύσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Το πρόβλημα γίνεται περισσότερο σύνθετο όταν υπάρχουν ιδιοκτησίες που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο, αλλά τμήματά τους εμφανίζονται με δασικό χαρακτήρα.
Κτηματολόγιο: Λάθη στα όρια και μεγάλες καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις
Ο κ. Λουτσέτης άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η διαδικασία κτηματογράφησης.
Όπως ανέφερε, μεγάλο μέρος των δηλώσεων ιδιοκτησίας έγινε με υποδείξεις πάνω σε ψηφιακούς χάρτες, χωρίς να προηγείται σε όλες τις περιπτώσεις ακριβής τοπογραφική αποτύπωση.
Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει δημιουργήσει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα όρια που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο και στα πραγματικά όρια των ιδιοκτησιών.
Το πρόβλημα γίνεται εμφανές όταν ένας ιδιοκτήτης αποφασίσει να πουλήσει, να μεταβιβάσει ή να αξιοποιήσει το ακίνητό του.
Τότε μπορεί να χρειαστεί νέα τοπογραφική αποτύπωση και, εφόσον διαπιστωθούν αποκλίσεις, να απαιτηθεί η διαδικασία διόρθωσης των γεωμετρικών στοιχείων.
Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως εξήγησε, απαιτείται η σύνταξη διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών, ενώ όταν υπάρχουν διαφορές με γειτονικές ιδιοκτησίες μπορεί να χρειαστεί και νομική υποστήριξη.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρούνται κατά τη συνεργασία μηχανικών και συμβολαιογράφων, με αποτέλεσμα υποθέσεις μεταβίβασης να παραμένουν σε εκκρεμότητα για πολλούς μήνες.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η παράλληλη εξέλιξη της κτηματογράφησης και των δασικών χαρτών δημιούργησε πρόσθετες δυσκολίες, οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί με διαφορετικό προγραμματισμό.
Πολεοδομική νομοθεσία: «Αντί για απλοποίηση, περισσότερη πολυπλοκότητα»
Ο πρόεδρος των μηχανικών στάθηκε και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο τεχνικός κόσμος λόγω της πολυπλοκότητας της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Αναφερόμενος στην κωδικοποίηση των πολεοδομικών διατάξεων, υποστήριξε ότι οι μηχανικοί περίμεναν μια ουσιαστική απλοποίηση, αλλά βρέθηκαν μπροστά σε ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο νομοθετικό κείμενο.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο νέος πολεοδομικός κώδικας περιλαμβάνει 477 άρθρα, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, δυσκολεύει ιδιαίτερα τους νέους μηχανικούς αλλά και τις υποστελεχωμένες πολεοδομικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα των αυθαιρέτων της κατηγορίας 5, επισημαίνοντας ότι οι περιορισμοί που εξακολουθούν να ισχύουν έχουν εγκλωβίσει ιδιοκτήτες και έχουν δημιουργήσει εμπόδια ακόμη και στην προώθηση επενδύσεων.
Σημαντικές καθυστερήσεις, όπως σημείωσε, εμφανίζονται επίσης στις διαδικασίες των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και στις εγκρίσεις από τις αρχαιολογικές υπηρεσίες.
Αποτέλεσμα είναι να καθυστερεί η έκδοση οικοδομικών αδειών, την ώρα που το αυξανόμενο κόστος των οικοδομικών υλικών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους ιδιοκτήτες.
Το ζητούμενο είναι η ενημέρωση των πολιτών και η επίλυση των εκκρεμοτήτων
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Μάνος Λουτσέτης υπογράμμισε την ανάγκη καλύτερου συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών, επιτάχυνσης των διαδικασιών και ουσιαστικής ενημέρωσης των πολιτών.
Όπως προέκυψε από τη συνέντευξη, το Κτηματολόγιο, οι δασικοί χάρτες, η αναγνώριση των αγροτικών δρόμων και τα νέα όρια των οικισμών δεν αποτελούν απλώς τεχνικά ζητήματα.
Επηρεάζουν άμεσα την αξία, τη δυνατότητα μεταβίβασης και την αξιοποίηση της περιουσίας των πολιτών, ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπως η Ιεράπετρα, όπου η αγροτική γη, η κατοικία και η οικοδομική δραστηριότητα αποτελούν σημαντικά στοιχεία της τοπικής οικονομίας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε θα ολοκληρωθούν οι θεσμικές εκκρεμότητες, ώστε οι ιδιοκτήτες να γνωρίζουν με σαφήνεια τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν με τα ακίνητά τους.