Μαίρη Μπόση: «Η Ελλάδα σε τροχιά γεωπολιτικής εμπλοκής – Κλιμάκωση στο Ιράν, ισχύς αντί διπλωματίας και πόλεμος αφηγήσεων»

Την κρισιμότητα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα γύρω από το Ιράν ανέλυσε η καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας Μαίρη Μπόση στον Ηχώ 99.8, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή «δεν είναι διακοσμητική», αλλά εντάσσεται σε μια στρατηγική επίδειξης ισχύος και γεωπολιτικού ελέγχου.

Ακούστε παρακάτω την κ Μαίρη Μπόση :

Όπως τόνισε, η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή στέλνει πολλαπλά μηνύματα – όχι μόνο προς το Ιράν, αλλά και προς τη Ρωσία, την Κίνα και τα περιφερειακά κράτη. «Οι περιοχές αυτές θεωρούνται από την Ουάσιγκτον ζώνη επιρροής. Η κινητικότητα αυτή θα συνεχιστεί και πιθανόν θα ενταθεί», σημείωσε.

Το Ιράν, τα πυρηνικά και οι «διπλές αναγνώσεις»

Η κ. Μπόση υπογράμμισε ότι η δημόσια αιτιολόγηση περί πυρηνικού προγράμματος του Ιράν δεν είναι το μοναδικό διακύβευμα.  Η Τεχεράνη έχει δεχθεί ελέγχους από διεθνείς επιτροπές, ενώ – σε αντίθεση – το Ισραήλ δεν έχει επιτρέψει αντίστοιχη διαφάνεια για το δικό του οπλοστάσιο. «Υπάρχει επιλεκτική ανάγνωση της πραγματικότητας».

Παράλληλα, έκανε λόγο για έντονη επιρροή του ισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ και για πολιτικές πιέσεις που διαμορφώνουν τις αμερικανικές επιλογές. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο απόπειρας αποσταθεροποίησης του Ιράν «εκ των έσω», μέσω εσωτερικών εντάσεων ή αξιοποίησης κοινωνικών αντιδράσεων.

Σενάρια κλιμάκωσης και παγκόσμιες συνέπειες

Αναφερόμενη στα πιθανά σενάρια, μίλησε για τρεις βασικές εκδοχές: περιορισμένη στρατιωτική σύγκρουση, ευρύτερη εμπλοκή Ισραήλ–ΗΠΑ ή γενικευμένο πόλεμο. Σε κάθε περίπτωση, οι συνέπειες θα είναι «παλιρροϊκές» για την παγκόσμια οικονομία, ειδικά αν επηρεαστούν τα Στενά του Ορμούζ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάχυση της αστάθειας μέσω παρακρατικών ή τρομοκρατικών οργανώσεων, επισημαίνοντας ότι η αποσταθεροποίηση στη Συρία και στο Ιράκ μπορεί να τροφοδοτήσει νέα κύματα βίας.

Ο ρόλος της Ευρώπης και η «στρατιωτικοποίηση» της πολιτικής

Η κ. Μπόση άσκησε κριτική στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας λόγο για αδύναμη και ασύντακτη παρουσία. Παρατήρησε ότι η Ευρώπη φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο ενίσχυσης των εξοπλισμών, υπό αμερικανική πίεση, με σαφή μετατόπιση πόρων προς τα υπουργεία Άμυνας.

«Η λογική που διαμορφώνεται είναι προπολεμική»,  αφού η Ευρώπη καλείται να επενδύσει στην άμυνα – συχνά αγοράζοντας εξοπλισμό από τις ΗΠΑ.

Η Ελλάδα στο γεωπολιτικό κάδρο

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη θέση της Ελλάδας. Η κ. Μπόση  επισήμανε ότι η χώρα έχει ξεκάθαρα ενταχθεί στο δυτικό στρατηγικό μπλοκ, με ενεργό ρόλο σε συμμαχικές επιλογές. Η Σούδα και οι στρατιωτικές υποδομές της Κρήτης αποτελούν κομβικά σημεία, γεγονός που – σε περίπτωση γενικευμένης σύγκρουσης – ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους.

«Δεν είμαστε εκτός κάδρου. Μπορεί να βρισκόμαστε σε γωνία, αλλά είμαστε μέσα στην εικόνα», υπογράμμισε, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα πιθανών αντιποίνων σε ευρύτερη κλιμάκωση.

Η Τουρκία και η ισορροπία ισχύος

Για την Τουρκία, σημείωσε ότι ακολουθεί πολυεπίπεδη διπλωματία, διατηρώντας ισορροπίες μεταξύ Δύσης και Ρωσίας. Τόνισε ότι η Άγκυρα λειτουργεί ενεργητικά και δημόσια σε διεθνές επίπεδο, επιδιώκοντας γεωπολιτικά οφέλη.

Προπαγάνδα και διαμόρφωση κοινής γνώμης

Η κ. Μπόση στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των ΜΜΕ και των μηχανισμών διαμόρφωσης κοινής γνώμης. «Υπάρχει καθοδηγούμενη αφήγηση», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι συχνά προβάλλεται μονοδιάστατα η απειλή του Ιράν, ενώ αποσιωπώνται άλλες παράμετροι.

Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι ο κόσμος χρειάζεται να διασταυρώνει πληροφορίες και να σκέφτεται κριτικά. «Η πολιτική που διαμορφώνεται βασίζεται στην επιβολή ισχύος και στην καλλιέργεια φόβου. Το ζητούμενο είναι να μην αποδεχόμαστε αδιαμαρτύρητα έτοιμες αφηγήσεις», ανέφερε.

Οι εξελίξεις, όπως είπε, βρίσκονται σε συνεχή ροή και η επόμενη ημέρα θα εξαρτηθεί από τις επιλογές των μεγάλων δυνάμεων – αλλά και από το πώς οι κοινωνίες θα αντιληφθούν και θα αντιδράσουν στα τεκταινόμενα.