Σκληρή κριτική για αποκλεισμό μικρομεσαίων, απεντάξεις έργων και περιορισμένο κοινωνικό αποτύπωμα του «Ελλάδα 2.0»
Σε μία ιδιαίτερα αιχμηρή και πλήρως τεκμηριωμένη κοινοβουλευτική παρέμβαση προχώρησε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, καταθέτοντας Επίκαιρη Επερώτηση προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με πρωτοβουλία του Βουλευτή Α’ Αθηνών και αρμόδιου Τομεάρχη Οικονομίας και υπευθύνου για το Ταμείο Ανάκαμψης, Παύλου Γερουλάνου, αναδεικνύοντας τη συνολική αποτυχία αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Όπως επισημαίνεται με έμφαση στην Επερώτηση, το βασικό ερώτημα δεν είναι αν υπήρξαν πόροι, αλλά «πώς και για ποιους αξιοποιήθηκαν», καθώς, όπως χαρακτηριστικά τονίζεται, «όταν ένα ιστορικό χρηματοδοτικό εργαλείο καταλήγει να αναπαράγει το ίδιο μοντέλο που υποτίθεται ότι θα άλλαζε, τότε δεν μιλάμε για χαμένη ευκαιρία, μιλάμε για πολιτική επιλογή».
Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης αποτέλεσε μια μοναδική ευκαιρία για τη χώρα: να αντιμετωπίσει χρόνιες στρεβλώσεις, να ενισχύσει τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και να προχωρήσει σε έναν ουσιαστικό παραγωγικό μετασχηματισμό. Ωστόσο, η πραγματικότητα, όπως περιγράφεται αναλυτικά, είναι εντελώς διαφορετική. Παρά τον «πρωτόγνωρο πακτωλό χρημάτων», το παραγωγικό μοντέλο της χώρας «παρέμεινε σε όλες τις βασικές παραμέτρους του το ίδιο», με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να παραμένουν αποκλεισμένες από τη χρηματοδότηση και το κράτος να εξακολουθεί να λειτουργεί με γραφειοκρατικά χαρακτηριστικά .
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα ίδια τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης και των ευρωπαϊκών θεσμών, τα οποία, όπως αναφέρεται, αποκαλύπτουν ότι η παύση των χρηματοδοτικών ροών του ΤΑΑ θα επιφέρει σημαντική επιβράδυνση της οικονομίας, ενώ η αδυναμία μετατροπής των πόρων σε επενδύσεις υψηλού πολλαπλασιαστή καταδεικνύει τη χαμηλή ποιότητα της αξιοποίησης. Η Επερώτηση αναδεικνύει ότι «η περιορισμένη επίδραση σε όρους εκσυγχρονισμού του παραγωγικού μοντέλου» αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στη σημαντική υστέρηση του δυνητικού ΑΕΠ .
Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ περιγράφει με σαφήνεια την πραγματική εικόνα της χώρας: κρίσιμες υποδομές, όπως η ενέργεια, η ύδρευση, η ευρυζωνικότητα και οι σιδηρόδρομοι, παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ η πολιτική προστασία εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες. Την ίδια στιγμή, η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται, με το κόστος ζωής να επιβαρύνει όλο και περισσότερο τα ελληνικά νοικοκυριά.
Στο ίδιο πλαίσιο, ασκείται δριμεία κριτική στο γεγονός ότι η κυβέρνηση προβάλλει ως επιτυχίες αυτονόητες παρεμβάσεις, όπως ανακαινίσεις νοσοκομείων ή προληπτικές εξετάσεις, οι οποίες –όπως τονίζεται– θα έπρεπε να καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, «την ώρα που οι πόροι του ΤΑΑ επαρκούσαν για να χτιστεί ακόμα και ένα νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας» .
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η διαπίστωση ότι «ποτέ άλλοτε τόσα πολλά χρήματα δεν άφησαν στη χώρα τόσο δυσανάλογα μικρό αποτέλεσμα», με το «Ελλάδα 2.0» να εμφανίζει –σύμφωνα με την Επερώτηση– το μικρότερο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα από όλα τα μεγάλα πακέτα στήριξης της μεταπολεμικής περιόδου .
Η κριτική επεκτείνεται και στον τρόπο σχεδιασμού του προγράμματος, καθώς, όπως σημειώνεται, το σχέδιο «δεν ήταν ούτε εθνικό ούτε σχέδιο», αφού εκπονήθηκε «από λίγους για να χρησιμοποιηθεί από λίγους», αποκλείοντας την αυτοδιοίκηση, τους κοινωνικούς φορείς και κάθε ουσιαστική διαβούλευση. Το αποτέλεσμα ήταν η συγκέντρωση των πόρων σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις, με τις τράπεζες να λειτουργούν ως φίλτρο αποκλεισμού για τη συντριπτική πλειοψηφία των μικρομεσαίων.
Σημαντική διάσταση της Επερώτησης αποτελεί και η ανάδειξη των αλλεπάλληλων αναθεωρήσεων του προγράμματος. Μέσα σε διάστημα μόλις δύο ετών, δεκάδες μέτρα απεντάχθηκαν ή τροποποιήθηκαν προς τα κάτω, φτάνοντας σε ποσοστά που ξεπερνούν το 75% των παρεμβάσεων, γεγονός που –όπως υπογραμμίζεται– καταδεικνύει προχειρότητα στον σχεδιασμό και αδυναμία υλοποίησης .
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η επιδείνωση της θέσης της Ελλάδας στην επίτευξη οροσήμων, καθώς από την 11η θέση το 2023, η χώρα έχει υποχωρήσει στην 19η το 2026, ενώ πλέον βρίσκεται πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο . Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, «αντί να πατάμε γκάζι, επιβραδύνουμε – και απομένουν μόλις 4 μήνες για να υλοποιήσουμε σχεδόν το μισό πρόγραμμα».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη χαμηλή κατεύθυνση των πόρων σε παραγωγικές επενδύσεις, με στοιχεία που δείχνουν ότι μόλις το 5,2% των επιχορηγήσεων κατευθύνθηκε σε τέτοιες επενδύσεις, έναντι 20,8% στην υπόλοιπη Ευρώπη, γεγονός που επιβεβαιώνει την αδυναμία του προγράμματος να ενισχύσει ουσιαστικά την οικονομία.
Η Επερώτηση αναδεικνύει, τέλος, το σοβαρό ζήτημα της διαφάνειας, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση επιλέγει να προβάλλει μόνο τα θετικά στοιχεία, αποκρύπτοντας τις απεντάξεις και τις αστοχίες, ενώ δεν έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα μία ολοκληρωμένη και συγκριτική εικόνα του τι προβλεπόταν αρχικά και τι τελικά υλοποιείται.
Με βάση τα παραπάνω, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν την κυβέρνηση να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για το πραγματικό αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης, για την κατανομή των πόρων, για τον αποκλεισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, για τις ευθύνες των απεντάξεων και για το ποιος τελικά λογοδοτεί για μία χαμένη –όπως χαρακτηρίζεται– ιστορική ευκαιρία για τη χώρα.
Η πολιτική αιχμή της Επερώτησης είναι σαφής: η χώρα δεν αντέχει άλλη μία περίοδο χαμένων ευκαιριών. Και αυτή τη φορά, το κόστος δεν είναι απλώς οικονομικό – είναι βαθιά κοινωνικό και αναπτυξιακό.
