Μ. Μπόση: Τραμπ, Ιράν και Γροιλανδία στο επίκεντρο της νέας παγκόσμιας σκακιέρας

Στην εκπομπή «Καλημέρα Λασίθι» του Ηχώ 99,8 φιλοξενήθηκε η κ. Μαίρη Μπόση Ομότιμη Καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Πειραιώς, σχολιάζοντας τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις με επίκεντρο τις κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, το Ιράν και τη Γροιλανδία.

Όπως τόνισε, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να κινείται πλέον σε μια νέα λογική άσκησης πολιτικής, βασισμένη σε απειλές, εκφοβισμό και παραπληροφόρηση. «Χρησιμοποιεί συστηματικά τον φόβο και την ανασφάλεια, τόσο για δικό του όφελος όσο και για τα συμφέροντα όσων τον στηρίζουν – μεγάλα οικονομικά και πολιτικά λόμπι», ανέφερε, κάνοντας ειδική αναφορά στο ισραηλινό λόμπι και στα λόμπι της ενέργειας.

Η Γροιλανδία στο επίκεντρο

Η κ. Μπόση στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της Γροιλανδίας, τονίζοντας ότι η αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για την περιοχή δεν είναι τυχαία. Η τήξη των πάγων λόγω κλιματικής αλλαγής ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς, κυρίως προς όφελος της Κίνας και της Ρωσίας, μειώνοντας το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων προς την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

«Οι εξελίξεις αυτές είναι γνωστές εδώ και χρόνια. Τώρα ο Τραμπ θέλει να πάρει “μερίδιο από την πίτα” ή και ολόκληρη την πίτα», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μέρος ενός ευρύτερου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Το Ιράν και ο κίνδυνος κλιμάκωσης

Για το Ιράν, η κ. Μπόση επεσήμανε ότι η εικόνα που φτάνει στη Δύση είναι αποσπασματική και συχνά παραπλανητική, καθώς δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ανεξάρτητη πληροφόρηση. Τόνισε ότι το Ιράν δεν είναι «εύκολη περίπτωση»: πρόκειται για μεγάλη, πολυεθνική χώρα με ισχυρούς μηχανισμούς εξουσίας και δύσβατες περιοχές.

Υπενθύμισε ότι το Ισραήλ θεωρεί την επιβίωση του σημερινού ιρανικού καθεστώτος ζήτημα ζωτικής σημασίας για την ασφάλειά του και εδώ και χρόνια πιέζει για πιο σκληρή στάση. Σε αντίθεση με προηγούμενους Αμερικανούς προέδρους, ο Τραμπ φαίνεται πιο πρόθυμος να υιοθετήσει αυτή τη γραμμή.

«Μιλάμε για μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση, που μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες ανατροπές σε όλη τη Μέση Ανατολή», προειδοποίησε.

Ευρώπη και ΗΠΑ: μια σχέση που αλλάζει

Η κ. Μπόση τόνισε ότι η Ευρώπη έχει μπει στο περιθώριο των αμερικανικών επιλογών. Παρότι συνεργάζεται σε κάποια ζητήματα, συχνά απλώς ακολουθεί τις ΗΠΑ, ακόμα και σε αποφάσεις όπως οι κυρώσεις στο Ιράν, που έχουν οδηγήσει σε εκτόξευση του πληθωρισμού και κοινωνικές εντάσεις εκεί.

«Η Ευρώπη θα μπορούσε να είναι μια φωνή ισορροπίας, αλλά τελικά κινείται σιωπηρά μαζί με την Αμερική σε πολλά θέματα», σημείωσε.

Κίνδυνοι για την ευρύτερη περιοχή

Αναφέρθηκε και στους κινδύνους για περιοχές με δυτικές στρατιωτικές βάσεις, όπως η Κύπρος, η Ελλάδα και άλλα κράτη της Ευρώπης, σε περίπτωση γενικευμένης σύγκρουσης. Ωστόσο, τόνισε ότι, ιστορικά, τέτοιες αντιδράσεις συνήθως ξεκινούν πρώτα από την άμεση περιοχή της σύγκρουσης (Μέση Ανατολή, Ισραήλ, Λίβανος) και όχι κατευθείαν προς την Ευρώπη.

Το Ιράν: κοινωνία και αντιφάσεις

Η κ. Μπόση υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν είναι μια «μονολιθική» κοινωνία. Υπάρχουν ισχυρές ιστορικές μνήμες, παιδεία και πολιτισμός, αλλά και αυστηρό καθεστώς. Παράλληλα, όμως, παρατηρούνται αλλαγές στην καθημερινότητα, όπως στη στάση απέναντι στην ενδυμασία των γυναικών και σε θέματα ελευθεριών.

Σημείωσε επίσης την υποκρισία της Δύσης, που καταγγέλλει συνεχώς το Ιράν, αλλά αγνοεί αντίστοιχα ή και χειρότερα φαινόμενα σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, λόγω οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων.

Ένας κόσμος που αλλάζει

Κλείνοντας, η Μαίρη Μπόση τόνισε ότι ο κόσμος αλλάζει με γρήγορους και επικίνδυνους ρυθμούς. «Πολλές από τις ειδήσεις που ακούμε είναι κατασκευασμένες ή μισές αλήθειες. Χρειάζεται κριτική σκέψη και προβληματισμός, γιατί οι αποφάσεις που παίρνονται σήμερα εξυπηρετούν συχνά λίγους και όχι τους πολλούς», ανέφερε.