Αργύρης Πανταζής: Η Mercosur «γέρνει» επικίνδυνα για την Ελλάδα – περισσότερα τα κατά από τα υπέρ

Στην αγροτική εκπομπή του Ηχώ, ο Αργύρης Πανταζής, υπεύθυνος για τον πρωτογενή τομέα στην ΚΕΔΕ και γνώστης των αγροτικών θεμάτων, ανέλυσε τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ε.Ε. και χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη), εστιάζοντας στα υπέρ και –κυρίως– στα κατά για την Ελλάδα και την Κρήτη.

Ακούστε παρακάτω τον κ. Πανταζή :

Ο κ. Πανταζής χαρακτήρισε τη συμφωνία «εμπορική με πολιτικό αντίκτυπο», επισημαίνοντας ότι διαπραγματεύεται εδώ και δεκαετίες, όμως τα τελευταία χρόνια «έτρεξε» χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα. Σημείωσε πως οι τελικές αποφάσεις ακολουθούν ακόμη στάδια (ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και εθνικά κοινοβούλια), ωστόσο η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι σαφής: άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς σε προϊόντα μεγάλων αγροτικών οικονομιών, με μικρότερους δασμούς ή και κατάργησή τους σταδιακά.

«Δεν έγινε καμία σοβαρή διαπραγμάτευση για την Ελλάδα»

Κεντρική του αιχμή ήταν ότι η Ελλάδα πήγε «χωρίς σχέδιο» και χωρίς να ζητήσει αντισταθμιστικά μέτρα ή αποζημιώσεις για κλάδους που θα πληγούν, όπως έπραξαν άλλες χώρες. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Ιταλία πέτυχε προστατευτικές πρόνοιες και οικονομικές διασφαλίσεις για συγκεκριμένους κλάδους, ενώ άλλες χώρες (όπως Γαλλία και Πολωνία) εξέφρασαν καθαρά αντιρρήσεις ή καταψήφισαν κρίσιμες επιλογές.

Παράλληλα, τόνισε πως δεν υπήρξε ουσιαστική ενημέρωση ή διαβούλευση με φορείς και παραγωγικούς οργανισμούς, ώστε να καταγραφούν οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής γεωργίας: μικρός κλήρος, υψηλό κόστος, έλλειψη εργατών, αυξημένες υποχρεώσεις πιστοποίησης και συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Χαμηλό κόστος παραγωγής – άνισος ανταγωνισμός

Ο κ. Πανταζής στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα του κόστους εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το αγροτικό μεροκάματο στην Ελλάδα κινείται σε επίπεδα 40–45 ευρώ (και υψηλότερα σε κάποιες περιπτώσεις), ενώ σε χώρες της Mercosur είναι πολλαπλάσια χαμηλότερο. Αυτό, όπως υπογράμμισε, δημιουργεί ένα «άνισο πεδίο ανταγωνισμού», που δύσκολα μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον Έλληνα παραγωγό, ειδικά όταν καταργούνται ή μειώνονται οι δασμοί.

Ποιοι κλάδοι κινδυνεύουν περισσότερο

Κατά τον ίδιο, οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται σε:

1. βοδινό κρέας, πουλερικά και γενικά ζωικά προϊόντα, λόγω χαμηλού κόστους παραγωγής και μεγάλης παραγωγικής κλίμακας στις χώρες της συμφωνίας,
2. φρούτα, χυμούς, σταφύλια, πορτοκάλια και άλλα προϊόντα όπου η διεθνής αλυσίδα εμπορίου μπορεί να πιέσει τις τιμές,
3. ελαιόλαδο, όχι απαραίτητα ως άμεση αντικατάσταση, αλλά ως προϊόν που μπορεί να πιεστεί από την είσοδο νέων ποσοτήτων και την αδυναμία της Ελλάδας να τοποθετήσει ισχυρό brand (π.χ. τυποποίηση αντί για χύμα).

Αντίθετα, εκτίμησε ότι τα κηπευτικά της Κρήτης δεν φαίνεται να πλήττονται άμεσα, καθώς ο χρόνος μεταφοράς από Λατινική Αμερική είναι μεγάλος, άρα δεν ευνοείται εύκολα η διακίνηση νωπών προϊόντων μικρής διάρκειας ζωής. Ωστόσο, προειδοποίησε πως η τεχνολογία και η μεταποίηση μπορούν μακροπρόθεσμα να αλλάξουν τα δεδομένα.

Το μεγάλο ερώτημα: ποιότητα, έλεγχοι και φυτοφάρμακα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ασφάλεια τροφίμων. Υποστήριξε ότι σε αρκετές χώρες της Mercosur επιτρέπονται φυτοφάρμακα και δραστικές ουσίες που στην Ε.Ε. είναι απαγορευμένες, ενώ οι μηχανισμοί ελέγχου υπολειμμάτων δεν είναι δεδομένο ότι θα λειτουργήσουν με την αυστηρότητα που απαιτεί η ευρωπαϊκή αγορά.

Κατά την άποψή του, η Ε.Ε. όφειλε να έχει εξασφαλίσει πρώτα ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου και πλήρη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, πριν «ανοίξει» την αγορά της σε τόσο μεγάλες ποσότητες προϊόντων.

Πού βλέπει τα λίγα «υπέρ»

Ο κ. Πανταζής αναγνώρισε ότι ενδέχεται να υπάρξουν περιορισμένες ευκαιρίες για πιστοποιημένα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ ή εξειδικευμένα ποιοτικά προϊόντα που μπορούν να σταθούν σε αγορές υψηλού εισοδήματος, μέσα σε έναν πληθυσμό εκατοντάδων εκατομμυρίων. Όμως ξεκαθάρισε ότι αυτές οι δυνατότητες δεν αρκούν για να «ισοφαρίσουν» τις συνολικές απώλειες που προβλέπει για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα.

«Θα κριθεί από τις πράξεις και από το αν θα προστατευτεί ο παραγωγός»

Κλείνοντας, ο υπεύθυνος της ΚΕΔΕ τόνισε ότι η χώρα χρειάζεται άμεσα σχέδιο: προστασία της παραγωγής, ισχυρούς ελέγχους, ενίσχυση της τυποποίησης, πραγματικό branding των ελληνικών προϊόντων και λειτουργικές συλλογικές δομές (ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμοί), ώστε να μην καταλήξει η Ελλάδα «θεατής» σε ένα νέο εμπορικό περιβάλλον που ευνοεί τους μεγάλους και πιέζει τους μικρούς.

Όπως είπε, η Mercosur δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί με συνθήματα ή γενικόλογες τοποθετήσεις, αλλά με ενημέρωση και σοβαρή προετοιμασία, γιατί οι επιπτώσεις θα αγγίξουν τόσο την αγροτική οικονομία όσο και το τραπέζι του καταναλωτή.