Τάκης Πατεράκης: «Η Ιεράπετρα χρειάζεται master plan – όχι αποσπασματικές αποφάσεις»
Στη συνέντευξή του στους «Διαλόγους στον 21ο αιώνα» με τον Μανόλη Κουφάκη, ο τοπογράφος μηχανικός και μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ μιλά για την ανάπλαση του παραλιακού μετώπου, τις θεσμικές εμπλοκές, την υποστελέχωση και χρηματοδότηση των Δήμων, τη λειψυδρία και την ανάγκη σοβαρού σχεδιασμού σε υποδομές και πολιτική.
Με έναν διάλογο που ξεκίνησε από τις προσωπικές ρίζες και κατέληξε στα μεγάλα πολιτικά διακυβεύματα, ο τοπογράφος μηχανικός και μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, Θεόκλητος «Τάκης» Πατεράκης, φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Διαλόγοι στον 21ο αιώνα» με τον Μανόλη Κουφάκη, ανοίγοντας μια συζήτηση που άγγιξε την καθημερινότητα, την τοπική ανάπτυξη, τις θεσμικές αγκυλώσεις και τη συνολική εικόνα της πολιτικής σκηνής.
Από το Ορεινό στις ανάγκες της υπαίθρου
Ο κ. Πατεράκης μίλησε για την καταγωγή του από το Ορεινό Ιεράπετρας, επισημαίνοντας πως το χωριό διατηρεί ακόμη «χρώμα» και έναν σημαντικό αριθμό μόνιμων κατοίκων, σε αντίθεση με άλλους οικισμούς που ερημώνουν. Απέδωσε αυτή τη σχετική αντοχή σε γεωγραφικούς λόγους, καθώς το Ορεινό δεν διαθέτει μεγάλο παραλιακό μέτωπο που να ευνοήσει τη μετακίνηση προς την ακτή, όπως συνέβη αλλού. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ύπαιθρος συνολικά αντιμετωπίζει μόνιμα το πρόβλημα της ερήμωσης και χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές ώστε τα χωριά να μη «χαθούν από τη λίστα της ιστορίας».
Η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου: «Δεν αρκεί να λες τι θέλεις – πρέπει να λες και πώς γίνεται»
Σημαντικό μέρος της κουβέντας αφιερώθηκε στο παραλιακό μέτωπο της Ιεράπετρας. Ο κ. Πατεράκης αναφέρθηκε στη διπλωματική εργασία που εκπόνησε μαζί με ομάδα συναδέλφων (μεταξύ των οποίων η αρχιτέκτονας Σοφία Μαυροκουκουλάκη και ο Γιάννης Μεταξάκης), ως μια προσπάθεια που δεν έμεινε στη θεωρία: περιλάμβανε νομικό πλαίσιο, τεχνική τεκμηρίωση και κατασκευαστική λογική, ενώ παρουσιαζόταν και με τρισδιάστατο μοντέλο/βίντεο, ώστε να φαίνεται «τι ακριβώς προτείνουμε».
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι μια πρόταση ανάπλασης δεν είναι «η μοναδική σωστή», γιατί η κοινωνία μπορεί να συμφωνεί εν μέρει ή να διαφωνεί. Εκείνο που θεωρεί κρίσιμο είναι να υπάρξει επιτέλους μια ολοκληρωμένη, υλοποιήσιμη κατεύθυνση και ένας τρόπος να ξεπεραστούν οι θεσμικές εμπλοκές που κρατούν «όμηρο» την πόλη: τα όρια και οι αρμοδιότητες μεταξύ Κτηματικής Υπηρεσίας/ΕΤΑΔ, Λιμενικού Ταμείου, Δήμου και Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σε συνδυασμό με τις καταλήψεις και τις δικαστικές εκκρεμότητες των επιχειρήσεων.
Ο ίδιος περιέγραψε το αδιέξοδο με απλό τρόπο: για να προχωρήσει η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και να ξεκινήσει έργο, ζητείται «απελευθέρωση» του μετώπου. Όμως οι επαγγελματίες δεν μπορούν να ρισκάρουν να ξηλώσουν εγκαταστάσεις χωρίς καθαρό χρονοδιάγραμμα και χωρίς έτοιμο σχέδιο που να δείχνει τι θα γίνει μετά. Γι’ αυτό πρότεινε να υπάρξει ολοκληρωμένη μελέτη με πλήρεις κατασκευαστικές λεπτομέρειες και κοστολόγηση, ώστε «αν αύριο ξεκινήσει το έργο, να ξέρουμε ποιος κάνει τι και πού», χωρίς πρόχειρες αποφάσεις και καθυστερήσεις.
«Μεγάλα έργα δεν γίνονται με ένα συνεργείο»
Ο κ. Πατεράκης στάθηκε ιδιαίτερα και στον τρόπο εκτέλεσης: υποστήριξε ότι μια τόσο μεγάλη παρέμβαση δεν μπορεί να δοθεί σε έναν ανάδοχο που θα δουλεύει με λίγα άτομα. Χρειάζεται σωστός προγραμματισμός, σπάσιμο σε επιμέρους τμήματα, ρήτρες χρόνου και πολλά συνεργεία παράλληλα, ώστε να μην «σέρνεται» ένα έργο για χρόνια. Ως παράδειγμα ανέφερε εμπειρίες από έργα στην πόλη, όπου αν υπήρχαν περισσότερα συνεργεία, ο χρόνος θα μειωνόταν δραστικά.
Η πλατεία και η ανάγκη για «master plan»
Με αφορμή τις αλλαγές στο κέντρο και την αφαίρεση υποδομών (όπως τα παγκάκια), έβαλε μια ευρύτερη διάσταση: η πόλη δεν μπορεί να λειτουργεί με αποσπασματικές κινήσεις και αποφάσεις της στιγμής. Ζήτησε μια συνολική προσέγγιση – ένα «master plan» – που να απαντά στα μεγάλα ερωτήματα: κυκλοφοριακό, στάθμευση, πεζοδρομήσεις, λειτουργία της κεντρικής πλατείας ως σημείο αναφοράς, αλλά και ορίζοντας δεκαετιών για το πώς θέλουμε να είναι η Ιεράπετρα το 2045 ή το 2050.
Αυτοδιοίκηση: λιγότερο κράτος, περισσότερη αποκέντρωση πόρων και ευθυνών
Στο σκέλος της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο κ. Πατεράκης περιέγραψε τον «αγκαλισμό» των Δήμων από την κεντρική εξουσία: αρμοδιότητες μεταφέρονται χωρίς επαρκείς πόρους και χωρίς προσωπικό, ενώ το υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο αφήνει τους Δήμους εξαρτημένους. Υποστήριξε ότι απαιτείται ουσιαστική αποκέντρωση εξουσιών και χρηματοδότησης, ώστε οι πόροι να φτάνουν πιο άμεσα σε Περιφέρεια και Δήμους, που γνωρίζουν καλύτερα τις πραγματικές ανάγκες.
Ειδικά για το Λασίθι, σημείωσε πως η περιοχή υστερεί σε υποδομές και διεκδικήσεις, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την υστέρηση σε κρίσιμα οδικά έργα σε σύγκριση με άλλα τμήματα της Κρήτης. Τόνισε πως απαιτείται πιο ισχυρό διεκδικητικό πλαίσιο, γιατί το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι θα αυξήσει τη συνολική κίνηση και άρα τη ζήτηση για δρόμους και συνδέσεις σε όλο το νησί – και το ερώτημα είναι αν το Λασίθι θα είναι έτοιμο να υποδεχθεί αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Νερό και λειψυδρία: από τα μεγάλα έργα στα μικροφράγματα
Ο κ. Πατεράκης αναφέρθηκε και στη λειψυδρία, λέγοντας ότι δεν είναι «σημερινό» πρόβλημα αλλά εξέλιξη γνωστή εδώ και χρόνια, που απαιτούσε έγκαιρο σχεδιασμό. Υπογράμμισε την ανάγκη επίσπευσης των έργων και πρόσθεσε μια πρακτική κατεύθυνση: αξιοποίηση των ομβρίων υδάτων μέσω μικροφραγμάτων κατά μήκος ρεμάτων, ως εργαλείο ενίσχυσης της αποθήκευσης νερού σε μια περιοχή με ορεινούς όγκους και έντονες απορροές προς τη θάλασσα.
Πολιτική σκηνή και ΠΑΣΟΚ: «Δεν υπάρχει άλλος με ολοκληρωμένο κυβερνητικό πρόγραμμα»
Στο τελευταίο μέρος, η συζήτηση πήγε στην κεντρική πολιτική σκηνή και στο ΠΑΣΟΚ. Ο κ. Πατεράκης αναγνώρισε ότι οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ικανοποιητικές, ωστόσο συνέδεσε τη συνολική εικόνα με την απαξίωση της πολιτικής και την υψηλή αποχή. Επισήμανε ότι το ζητούμενο είναι να ενεργοποιηθεί ξανά ο πολίτης και να συμμετέχει, γιατί η αποχή αλλοιώνει την πραγματική εικόνα της κοινωνίας.
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση περί «εσωτερικών τριγμών», ξεκαθάρισε ότι δεν δέχεται όρους αμφισβήτησης της ηγεσίας, υπογραμμίζοντας πως ο Νίκος Ανδρουλάκης εξελέγη πρόσφατα από τη βάση και πρέπει να στηριχθεί μέχρι τέλους. Ταυτόχρονα, είπε ότι οι διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό δεν είναι πρόβλημα αλλά «πολιτικός πλούτος», εφόσον οδηγούν σε σύνθεση και όχι σε υπονόμευση.
Κλείνοντας, τόνισε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν «κατεβαίνει για να χάσει» και υποστήριξε ότι, σε αντίθεση με άλλους χώρους, διαθέτει συγκεκριμένο και ολοκληρωμένο κυβερνητικό πρόγραμμα, επιμένοντας πως η πολιτική αλλαγή προϋποθέτει σοβαρή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
